«ការ​អស់​សុពល​​ភាព ដ៏ចម្លែក»៖ បន្ទាប់ពីគេចផុត ពីរបបកាប់សម្លាប់រាស្ត្រខ្លួនឯងមក ពលរដ្ឋខ្មែរក៏មិនបាន​សុខ​សាន្តត្រាន​ដែរ គឺនៅអត់ឃ្លាន ភិតភ័យនឹងសន្តិសុខ និងសង្គ្រាមជានិច្ចរហូតដល់មានកិច្ចព្រមព្រៀងមួយ បញ្ចប់​ជម្លោះ​រវាងខ្មែរនឹងខ្មែរ ដែលមានបរទេសជាបង្អែក ប៉ុន្តែកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ នៅមានភាពចម្រោងចម្រាស់យ៉ាងខ្លាំង ដោយម្ខាង​យល់ថា កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសនេះ នៅមានសុពលភាពនៅឡើយ ចំពោះប្រទេសកម្ពុជា រីឯខាងរដ្ឋាភិបាល​យល់ថា កិច្ចព្រមព្រៀងខាងលើ បានរលត់បាត់ទៅហើយ ឬ«ការ​អស់​សុពល​​ភាព» ពីកិច្ចព្រមព្រៀង​មួយនេះ។

តាមពិត ខ្លឹមសារនៅក្នុងអត្ថបទ បានចង្អុលបង្ហាញច្បាស់ៗថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ នៅមានសុពលភាពនៅឡើយ ទោះបី​គោលការណ៍ខ្លះ ត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ របស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទី២នេះ ទៅហើយក្តី វាជាសច្ចភាព មិនអាច​អ្នកណាយកមកបកស្រាយ តាមប្រយោជន៍នយោបាយ បានឡើយ ដូច្នេះហេតុអ្វី​បានជា​រដ្ឋាភិបាលថា កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នេះអស់សុពលភាព?

ដំបូង ខ្ញុំចង់បង្ហាញថា តើចំណុចណាខ្លះ ដែលកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ នៅតែមានសុពលភាពសិន។ ចំពោះកិច្ចព្រមព្រៀង​ទាំងមូល អត់មាន​ចំណុច​ណាមួយចែងថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះអស់សុពលភាព នៅពេលណាទេ ផ្ទុយទៅវិញកិច្ច​ព្រមព្រៀង​នេះ នៅតែបើកចំហរ សម្រាប់ប្រទេសផ្សេងទៀត អាចចូលជាភាគី។ ដូចបានបង្អុលនៅក្នុងមាត្រា៦ នៃឧបសម្ព័ន្ធទី៥ ចែង​អំពីការចូលជាធរមាន នៃកិច្ចព្រមព្រៀង ចាប់ពីពេលចុះហត្ថលេខា រវាងហត្ថលេខីទាំងអស់។

ចំណងទាំង៤…

តាមពិតមានចំណុចខ្លះៗ នៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ នឹងរលត់នៅពេលការអនុវត្តបានបញ្ចប់ ដូចជា ការអនុវត្តភារកិច្ច​របស់​អ៊ុនតាក់ នៅដំណាក់កាល​អន្តរកាល ការដកកងទ័ព ការបោះឆ្នោតដំបូង ការវិលចូលមកវិញ នូវជនភៀសខ្លួនជាដើម ប៉ុន្តែអ្វីដែលកម្ពុជា នៅមានចំណងនឹង​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ មានដូចជា៖

១- មាត្រាទី៣ នៃឧបសម្ព័ន្ធទី៥ ចែងអំពីការប្តេជ្ញាគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងសេរីភាពពលរដ្ឋខ្មែរ និងអនុញ្ញាត​ឱ្យភាគី​ផ្សេងទៀត ចូលរួមសន្យាបង្កើន និងលើកទឹកចិត្តកម្ពុជា ដល់ការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងសេរីភាពជាមូលដ្ឋាន នៅកម្ពុជា ជាពិសេសការបើកផ្លូវ ឱ្យមានអ្នករាយការណ៍ពិសេស ស្តីពី​សិទ្ធិមនុស្សដើម្បីរាយការណ៍ពីលទ្ធផល ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ទៅ​គណៈកម្មការសិទ្ធិមនុស្ស របស់អង្គការសហប្រជាជាតិទៀតផង។

២- មាត្រាទី៥ នៃឧបសម្ព័ន្ធទី៥នេះដដែល បានចែងអំពីការផ្តួចផ្តើមអន្តរាគមន៍ របស់ភាគីហត្ថលេខី ដើម្បីដោះស្រាយ​បញ្ហារំលោភ ឬការគំរាម​កំហែងលើអធិបតេយ្យភាព ឯករាជ្យ បូរណភាព និងភាពដែលមិនអាចរំលោភបាន នៃដែនដី​កម្ពុជា និងការរំលោភយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ លើសិទ្ធិមនុស្ស​នៅកម្ពុជា។ និយាយឱ្យចំ មាត្រានេះគឺជាមាត្រា ដែលការពារ និងនាំ​សេចក្តីសុខ ជូនកម្ពុជាសុទ្ធសាធ។

៣- មាត្រាទី៧ នៃឧបសម្ព័ន្ធទី៥នេះទៀត ថាបញ្ជាក់កាន់ច្បាស់ថែមទៀត៖ គឺកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ត្រូវទុកចំហរ​សម្រាប់​រដ្ឋទាំងអស់ ចូលរួម​ជាភាគី​បន្តទៀត ប្រសិនបើកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ លែងមានសុពលភាព តើឱ្យរដ្ឋដទៃអាចចូលរួម​ជាភាគី បានយ៉ាងម៉េច? ដូច្នេះ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ មិនត្រូវ​បានអស់សុពលភាព ឬរលត់ នៅពេលរដ្ឋធម្មនុញ្ញខ្មែរលេចចេញ ដូច​រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​បានបញ្ជាក់នោះទេ។

៤- ការដែលកម្ពុជាទទួលបានជំនួយ ការផ្តល់កម្ចីដែលមានការប្រាក់ទាប និងការអនុគ្រោះជាច្រើន ពីអន្តរជាតិ ជាពិសេស​ពីអាមេរិក និង​សហគមន៍​អឺរុបនោះ ក៏ដោយសារមានកិច្ចព្រមព្រៀង ទីក្រុងប៉ារីស នេះដែរ តាមរយៈទីភ្នាក់ងារអន្តរជាតិ និង​បណ្តាអង្គការជាច្រើន ដើម្បីជួយ​កម្ពុជា ស្ទើរគ្រប់វិស័យរាប់ទាំងអភិបាលកិច្ច ហេដ្ឋាចរនាសម្ព័ន្ធ កសិកម្ម វប្បធម៌ សង្គម​កិច្ច​ជាដើម និយាយរួម គឺទាំងផ្នែកទន់ និងផ្នែករឹង ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលហាក់មើលមិនឃើញ ប្រហែលមិនបានកាន់លុយ ទាំងដុំៗ​ក្នុងដៃទៀតទេដឹង?

តើអ្វីទាំងអស់ខាងលើ មិនមែនជាអ្វីដែលនាំឱ្យកិច្ចព្រមព្រៀង ទីក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ១៩៩១ នៅតែមានសុពលភាពទេឬ? ឃើញ​មានការលើកឡើងថា វាអស់សុពលភាព ដោយសារប្រទេសដែលជាភាគី ដូចជាសហភាពសូវៀត ត្រូវបានបំបែក​ជាប្រទេសផ្សេងៗជាច្រើន និងភាគីខ្មែរក្រហម​រលាយ​បាត់ ហើយចង់ទៅតោងខ្មែរក្រហម មកធ្វើជាភាគីវិញ។

អាថ៌កំបាំងទាំង៤…

ការលើកឡើងដូច្នេះ ពិតជាពុំត្រឹមត្រូវទាល់តែសោះ ពីព្រោះគោលដៅនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ គឺការបញ្ចប់ជម្លោះ​នយោបាយ​ផ្ទៃក្នុងកម្ពុជា ការស្តារ​កម្ពុជាឡើងវិញ និងឱ្យកម្ពុជាដើរតាមផ្លូវលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យមួយ ដ៏ត្រឹមត្រូវ ដូចដែលភាគីកម្ពុជា​ទាំងបួន (ចតុភាគី) បានចុះហត្ថលេខា។ ឥឡូវ​ងាកមកឆ្លើយថា ហេតុអ្វីបានជារដ្ឋាភិបាល និងក្រុមមន្ត្រីរាប់ទាំង​បណ្ឌិត​សភាចារ្យ​នៅតែអះអាងថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះបានស្លាប់ទៅហើយ? ចម្លើយងាយយល់ណាស់ ហើយយើងអាចយល់​ចម្លើយ​នេះបាន តាមរយៈចំនុចមួយចំនួន ដូចខាងក្រោម៖

១- បំបិទការតវ៉ា៖ តាំងពីយូរលង់ណាស់ រហូតមកទល់ពេលនេះ យើងឮតែរដ្ឋាភិបាលលើកឡើង អំពីសន្តិភាព ធ្វើអ្វីៗ​ដើម្បីតែសន្តិភាព និង​សន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់​សាធារណៈសង្គម ទោះក្នុងតម្លៃណាក៏ដោយ ប៉ុន្តែពាក្យនេះ ត្រូវបានគេ​អនុវត្ត​ឱ្យមានស្តង់ដារពីរ និងដើម្បីទប់ទល់​នឹងមតិ ដែលរដ្ឋាភិបាលចាត់ទុកថា ជានិន្នាការប្រឆាំងទៅវិញ។

ជាក់ស្តែងដូចជា ការជួបប្រជុំរបស់ពលរដ្ឋ ប្រសិនបើរដ្ឋគិតថាមិនចំណេញ រដ្ឋនឹងមិនឱ្យមានការជួបប្រជុំ ដើម្បីសម្តែងមតិ ឬហែរក្បួននោះទេ សូម្បី​តែការលើកស្លាក (ដោះលែងលោក កឹម សុខា) ការប្រជុំនៅក្នុងទីកន្លែងឯកជន ឬធ្វើបុណ្យសព ក៏មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតដែរ ដោយលើកឡើង​អំពីការប៉ះពាល់ ដល់សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ ប៉ុន្តែគេបណ្តោយ ឱ្យមាន​ការហែរក្បួន ប្រឆាំងលោក កឹម សុខា យ៉ាងអនាធិបតេយ្យ រហូតដល់​មាន​បាតុកម្មវាយតំណាងរាស្ត្រ បែកមុខបែកមាត់ ស្ទើរផុតជីវិត ហើយអាជ្ញាធរថែមទាំងជួយដោះសារ ទាំងរដិបរដុប ម្តងនិយាយថា​មិនបាន​សុំច្បាប់ ម្តងថាសុំរួចហើយ។ ពោលគឺបើពួកគេចង់ធ្វើអីពេលណា គឺអាជ្ញាធរជួយសម្រួល«ជូនម៉ាស្អាត»។

២- បិទមាត់ បិទត្រចៀករាស្ត្រ៖ សេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងការទទួលព័ត៌មាន ត្រូវបានរិតត្បិតស្ទើរទាំងស្រុង ប្រជារាស្ត្រត្រូវបានគេរិតត្បិត ក្នុងការនិយាយស្តី ពាក់ព័ន្ធបញ្ហារសើបៗ ដែលស្ថិតក្នុងអ្វី ដែលគេហៅថាជាការបរិហារ និងការញុះញង់ សូម្បីតែតំណាងរាស្ត្រ ក៏មិនអាចគេចផុត ពីទោសទណ្ឌដែរ ប៉ុន្តែនៅពេលមានក្រុម ដែលជេរប្រទេច ឬគំរាមចំពោះអ្នកប្រឆាំងវិញ មិនដែលឃើញអាជ្ញាធរអើពើទេ ទោះបីជាបទល្មើស​ព្រហ្មទណ្ឌដូចគ្នាក៏ដោយ។

ចំពោះសារព័ត៌មាន ដែលហ៊ានរាយការណ៍ ដោយឥតលំអៀង និងគ្មានការភ័យខ្លាចនោះដូចជា ខេមបូឌាដេលី អាស៊ីសេរី វីអូអេ វីអូឌីជាដើម ត្រូវ​បានគេចោទថា ជាព័ត៌មានប្រឆាំង ហើយដាក់គំនាប ដើម្បីបំបិទសម្លេងចោល ដោយប្រើពន្ធដារ ឬកិច្ចរដ្ឋបាល​មកគាបសង្កត់វិញ ដោយទុកឱ្យ​ម៉ាស៊ីនឃោសនា របស់បក្សកាន់អំណាចបំប៉ោងព័ត៌មាន និងវាយប្រហារ​មក​លើបក្សប្រឆាំង បានតាមចិត្ត។

៣- អំណាចក្តាប់រួម៖ ដំណើរប្រជាធិបេយ្យ តាំងពី៩៣មក មិនដែលបានស្រុះស្រួល បានម្តងឡើយ ស្ថាប័នឯករាជ្យ​ដែល​ជាស្នូល នៃប្រជាធិបតេយ្យ​ទាំងអស់ ត្រូវស្ថិតនៅក្នុងកណ្តាប់ដៃ មនុស្សម្នាក់ តាំងពីក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋធម្មនុញ្ញ ព្រឹទ្ធសភា រដ្ឋសភា ជាពិសេសគឺតុលាការតែម្តង។ ស្ថាប័នសភា ជាអ្នកតំណាងឱ្យសម្លេងរបស់រាស្ត្រ ត្រូវតែការពារ​ផលប្រយោជន៍​រាស្ត្រ បែរជាត្រូវបានគេប្រើ សម្រាប់បង្កើតច្បាប់ ក្នុងរយៈពេល​តែពីរបីថ្ងៃ ដើម្បីគាបសង្កត់ ឬបំបាត់សម្លេងរបស់​ក្រុមណា​មួយ ហើយក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញទៀតសោត មិនដែលលើកឡើង អំពីអធម្មនុញ្ញភាព​នៃច្បាប់​ម្តងណាឡើយ ទោះបីជា​ច្បាប់​នោះ វាផ្ទុយនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ឬពីធម្មជាតិនៃច្បាប់ យ៉ាងច្បាស់ក្រឡែតក៏ដោយ។

ជាក់ស្តែង ដូចជាច្បាប់ស្តីពីឯកពន្ធភាព ច្បាប់ប្រឆាំងអ្នកមិនទទួលស្គាល់ថា មានរបបខ្មែរក្រហម ច្បាប់គណបក្ស​នយោបាយ (ធ្វើវិសោធនកម្ម​២ដងក្នុងមួយឆ្នាំ) ឬច្បាប់ចំនួនបួនចុងក្រោយនេះជាដើម។ ចំណែកតុលាការសព្វថ្ងៃ រង់ចាំ​តែបញ្ជា​របស់អ្នកមានអំណាច បើកាលណា​គេនិយាយ​ថាម៉េច គឺមិនដែលចេញលទ្ធផលផ្សេង ពីមាត់អ្នកមាន​អំណាច​ឡើយ តាំងពីថ្នាក់ក្រោមដល់កំពូល ដែលនេះជាអ្វី ដែលគេហៅថា​ការអនុវត្ត​នីតិរដ្ឋ។

៤- ការអនុវត្តច្បាប់៖ កម្ពុជាមានច្បាប់អាក្រក់ វាជារឿងមិនល្អទៅហើយ ប៉ុន្តែអាក្រក់ជាងនេះ គឺការអនុវត្តមិនស្រប តាម​ខ្លឹមសារច្បាប់ទៀត ជាពិសេសគឺច្បាប់ដែលពាក់ព័ន្ធ នឹងដំណើរការប្រជាធិតេយ្យ ដូចជាគេប្រើច្បាប់ គ្រប់គ្រងអង្គការ​សមាគមន៍ ដើម្បីបិទអង្គការ «NDI» ដោយ​ចោទថា មិនបានចុះបញ្ជីត្រឹមត្រូវ និងមិនអព្យាក្រឹត ឬពាក់ព័ន្ធនយោបាយ​ក្រុមប្រឆាំង ប៉ុន្តែខ្ញុំឃើញសហភាពសហព័ន្ធយុវជន គឺជា«NGO»ដែរ ដែលមានអ្នកដឹកនាំ សុទ្ធតែជាអ្នកនយោបាយ​ជាន់ខ្ពស់ ចុះហេតុអីក៏សហភាពនេះ អាចនៅឈរជើងបាន? តើអព្យាក្រឹតភាព នៃសមាគមន៍នេះ​មានដែរ​ឬទេ?

«ការ​អស់​សុពល​​ភាព …»

និយាយរួម អ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលតែងតែលើកឡើងថា កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស មិនមានសុពលភាព​និងជាការជ្រៀតជ្រែក ចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុង​កម្ពុជានោះ មកពីនៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនោះ មានចែងយ៉ាងច្បាស់ អំពីការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងការ​អនុវត្ត​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដែលត្រូវឃ្លាំមើល​ដោយភាគីនៃកិច្ចព្រមព្រៀង និងអង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយគ្មានអ្វី​ក្រៅពី​ការលាក់បាំង ពីការមិនអនុវត្តតាមគោលការណ៍ ដែលបានចង​នៅក្នុង​កិច្ចព្រមព្រៀងនេះទេ ហើយដើម្បីអាចឱ្យខ្លួនធ្វើអ្វី​តាមអំពើចិត្ត គេចចេញពីភ្នែកអន្តរជាតិ ដូចជាការនឹងយកអាសនៈតំណាងរាស្ត្រ ឬក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់មកចែកដែល​ផ្ទុយ​នឹងឆន្ទៈរាស្ត្រប៉ុណ្ណោះ៕

—————————
ដោយ សក្កដា ប្រយុទ្ធ
[email protected]
—————————

អត្ថបទ««អាថ៌កំបាំងក្រោយ ការ​អស់​សុពល​​ភាព ​នៃ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀងក្រុងប៉ារីស»ខាងលើ ត្រូវបានផ្ញើរ​មក​ទស្សនាវដ្ដី និងត្រូវបាន​ចុះផ្សាយ ក្នុងក្របខណ្ឌសេរីភាព​​នៃការបញ្ចេញមតិ។ ទស្សនាវដ្ដី​បានធ្វើការកែសម្រួល នូវ​ឃ្លាឃ្លោង​មួយចំនួន និងកំហុសអក្ខរាវិរុទ្ធខ្លះៗ ប៉ុន្តែអត្ថន័យដើម​​របស់​អត្ថបទ និងអ្វី​ដែលស្មេរ​ចង់​អះអាង មិនត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរទេ។

ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះ ទស្សនាវដ្ដីសូមធ្វើការលើកទឹកចិត្ត ដល់មិត្តអ្នកអានទាំងអស់ ដែល​មានបំណងចង់ផ្ញើរជា​អត្ថបទ​​ស្រាវជ្រាវ ប្រលោមលោក ល្បែង​កំសាន្ដ ល្បងប្រាជ្ញា ឬមតិ​យោបល់ទាក់ទងនឹងអ្វីក៏ដោយ ដែលបម្រើ​ដល់​ប្រយោជន៍​សង្គម ឬប្រយោជន៍​សហគមន៍ មកទស្សនាវដ្ដី។ សូមសរសេរ​អត្ថបទ ឬឯកសារទាំងនោះ ដោយ​ប្រើពុម្ពអក្សរខ្មែរ​យូនីកូដ (Khmer Unicode) ដាក់លើ Microsoft Word file ហើយផ្ញើរ​មកទស្សនាវដ្ដី​តាម​រយៈ​ ខ្សែភ្ជាប់នេះ (ចុចពីលើ) ឬតាម​មែល​ [email protected]

ការិយាល័យនិពន្ធរបស់ទស្សនាវដ្ដី នឹងទទួលអត្ថបទ ឬឯកសារទាំងនោះ ដោយក្ដី​សោមនស្ស​រីករាយ និង​ធ្វើការ​​ពិនិត្យ​ចុះ​ផ្សាយជាបន្តបន្ទាប់ ជាពិសេស​ទស្សនាវដ្ដី នឹង​គោរព​ក្ដីប្រាថ្នារបស់ប្រិយមិត្ត ដែលមិន​ចង់​​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ



លំអិតបន្ថែមទៀត

កម្ពុជា

ហ៊ុន សែន ចំអក​ឲ្យ សម រង្ស៊ី ថា​«វា​ក្មេង​ពេក ខ្ចី​ពេក»

នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន បានថ្លែងសារនយោបាយខ្លីមួយ ចំអកឲ្យអ្នកនយោបាយប្រឆាំងណាមួយនោះ ដែលលោកមិនបញ្ចេញឈ្មោះ ដោយចាត់ទុកថា អ្នកនយោបាយរូបនោះ នៅ«ក្មេងពេក ខ្ចីពេក»។ អ្នកនយោបាយ ដែលបុរសខ្លាំងកម្ពុជា ...
កម្ពុជា

សម រង្ស៊ី៖ ទង្វើ ហ៊ុន សែន ដែលមិនឲ្យ​ពលរដ្ឋ​វិលចូល​ស្រុក រំលោភ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ

មេដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំង លោក សម រង្ស៊ី បានប្រតិកម្មតបនឹងការបដិសេធ របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែលហាមពលរដ្ឋខ្មែរ ប្រមាណជា១៥០នាក់ មិនឲ្យវិលពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ត្រឡប់ចូលកម្ពុជានោះ គឺទង្វើរំលោភរដ្ឋធម្មនុញ្ញយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ...
កម្ពុជា

ប៊ែលហ្សិកប្រាប់កម្ពុជាឲ្យស្ដារនីតិរដ្ឋ ដើម្បីមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយ EU

រាជាណាចក្រប៊ែលហ្សិក តាមរយៈរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរបស់ខ្លួន លោក ឌីឌ្យេ រ៉េនឌ័រ (Didier Reynders) បានសំដែងជំហរ នៅចំពោះស្ថានការណ៍នយោបាយ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយទទូចឲ្យប្រទេសនេះ ស្ដារនីតិរដ្ឋ និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញ ...

Comments are closed.

យល់ស៊ីជម្រៅផ្នែក ទស្សនៈប្រិយមិត្ត

ទស្សនៈប្រិយមិត្ត

លិខិតប្រិយមិត្ត៖ តើចិនអាចធ្វើដំណើរ ទៅដល់ណា?

ទស្សនៈប្រិយមិត្ត

លិខិតប្រិយមិត្ត៖ មូលហេតុ៥ ដែល​«អាមេរិកនិង​កម្ពុជា»​ត្រូវតែជិតស្និតគ្នា

គេតែងដឹង និងយល់ស្របជាទូទៅស្រាប់ហើយថា ទំនាក់ទំនងការទូតរវាង«អាមេរិកនិង​កម្ពុជា» ជាទំនាក់ទំនង​ដែល​រដាក់រដុប ជូរចត់ច្រើន​ជាងផ្អែមល្ហែម ក្នុងរយៈពេល៧០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ។ យ៉ាងនេះក៏ដោយ គូភាគីរដ្ឋទាំងទ្វេរ នៅតែ​ប្រឹងប្រែង ធ្វើការ​កែលម្អរ ធ្វើអោយប្រសើរឡើង តាំងពីសម័យកាលសង្គ្រាមត្រជាក់ រហូតមកដល់សម័យកាល​សាកល​ភាវូបនីយកម្ម​បច្ចុប្បន្ន។ ...
ទស្សនៈប្រិយមិត្ត

លិខិតប្រិយមិត្ត៖ ការគោរពបូជា​នូវទិស​ទាំង៦ តាមបែប​ព្រះពុទ្ធសាសនា

បុរសស្រ្តីទាំងឡាយ អ្នកប្រាថ្នាចង់បាន នូវសិរីសួស្តី ក្នុងការរស់នៅ គួរគប្បីប្រតិបត្តិបូជា នូវទិសទាំង៦ តាមបែប​ព្រះពុទ្ធសាសនា ៖ កើត ត្បូង លិច ជើង លើ ...