• ថ្ងៃនេះ​ជាខួប​ទី៥៨ ដែល​តុលាការ​អន្តរជាតិ​សម្រេចថា ព្រះវិហារ​ជា​របស់​ខ្មែរ

    ព្រះវិហារ​ជា​របស់​ខ្មែរ ៖ ថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនានេះ កាលពី៥៨ឆ្នាំមុន (ឆ្នាំ១៩៦២) គឺជាថ្ងៃ​ដែល​ប្រជាជាតិខ្មែរ លោត​សប្បាយ បន្ទាប់ពីតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ នៅក្រុងឡាអេ (ហូឡង់) បានសម្រេច​ឲ្យ​កម្ពុជា​ឈ្នះថៃ លើសំនុំរឿងក្ដី នៃប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលត្រូវបាន​ឈ្លានពាន ដោយ​កងទ័ព​ថៃ។ តុលាការក្រុងឡាអេ បានប្រកាសទទួលស្គាល់ទឹកដី នៃប្រាសាទព្រះវិហារ ថាជាកម្មសិទ្ធ​របស់កម្ពុជា ហើយបានដាក់កំហិត ឲ្យប្រទេសថៃត្រូវដកកងទ័ព ចេញពីទីនោះ ព្រមទាំង​សងមកកម្ពុជាវិញ នូវវត្ថុទាំងឡាយណា ដែលថៃបានយកចេញពីប្រាសាទ។ ប្រាសាទព្រះវិហារ ស្ថិតនៅលើខ្នងភ្នំដងរែក ដែលជាជួរភ្នំដ៏វែងអន្លាយ លាតសន្ធឹង នៅ​ស្រប​នឹងព្រំដែន កម្ពុជា-ថៃ។ ប្រាសាទនេះ ដែលសង់ឡើងដោយវីរបុរសខ្មែរ មាន​វ័យ​ចំណាស់ ...
  • ហេតុអ្វី ហ៊ុន សែន ឲ្យ​យក​ថ្ងៃ​៤មេសា​១៩៥១ ជា​«ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើត»?

    បើសិនជា«ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើត»​របស់បណ្ដាជនទាំងឡាយ នៅលើពិភពលោក មិនអាចត្រូវបានកំណត់ឡើង ​ស្រេចនឹងចិត្តនោះ តែសម្រាប់បុរសខ្លាំងកម្ពុជា «ថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើត»ត្រូវបានកំណត់ ឲ្យសមប្រកបតាមព្រឹត្តិការណ៍​នយោបាយ ដែលខ្លួនលោកចង់បាន និងទៅ​តាម​កំហុស​ របស់អ្នកវាយអង្គុលីលេខ ក្នុងសម័យក្រោយឆ្នាំ១៩៧៩។ ឯកសារជាច្រើន ទាំងផ្លូវការនិងមិនផ្លូវការ បានអះអាងថា លោក ហ៊ុន សែន បានចាប់កំណើត ចេញពីឧទរម្ដាយលោក នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៥២ នៅឃុំ​ពាម​កោះ​ស្នា ស្រុក​ស្ទឹងត្រង់ ខេត្តកំពង់ចាម​។ តែថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតនោះ មិនត្រូវបានលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាប់ឲ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការទេ។ លោកបានប្រកាសកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ឲ្យប្រើប្រាស់ថ្ងៃទី៤ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៥១ ដែលចំនឹងថ្ងៃនេះ ធ្វើជាថ្ងៃបុណ្យខួបកំណើត របស់លោក។ ...
  • ទ្រង់ ធម្មិកោ ស្នើ ហ៊ុន សែន ឲ្យ​ដូរឈ្មោះ​ក្រុង​ព្រះសីហនុ

    នៅចំពោះការប្ដូរមុខមាត់ នៃខេត្តមួយនៅជាប់សមុទ្រកម្ពុជា អតីតព្រះរាជលេខាផ្ទាល់ របស់អង្គមហាវីរៈក្សត្រ គឺព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថ ធម្មិកោ បានស្នើសុំនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃនេះ ឲ្យប្ដូរឈ្មោះក្រុងព្រះសីហនុចេញ ដើម្បីអ្វីមួយដែលទ្រង់ពន្យល់ថា ដើម្បីការពារព្រះបរមនាម និងកិត្តិយសនៃព្រះមហាវីរក្សត្រ។ មានបន្ទូលជាសំណេរ តាមរយៈគណនីហ្វេសប៊ុករបស់ទ្រង់ ព្រះអង្គម្ចាស់ ធម្មិកោ លើកឡើងថា៖ «សម្តេច! ខ្ញុំសូមស្នើរាជរដ្ឋាភិបាល ប្តូរឈ្មោះ “ក្រុងព្រះសីហនុ” ដាក់ឈ្មោះអ្វីផ្សេងទៅ ដើម្បីរក្សាព្រះកិត្ដិយស​របស់ព្រះអង្គ កុំឲ្យព្រះនាមព្រះអង្គ ជាប់ជាមួយតំបន់ល្បែង កាសុីណូ ដ៏មហាអស្ចារ្យមួយនេះ និងបនផ្សេងៗ ទៀត។» អតីតព្រះរាជលេខាផ្ទាល់ របស់ព្រះបាទ នរោត្ដម ...
  • ស្ថានទូត​ច្រានចោល​ការចោទ​អាមេរិក ថា​នៅពីក្រោយ​«រដ្ឋប្រហារឆ្នាំ១៩៧០»

    នៅចំពោះការចោទប្រកាន់ រហូតក្លាយជារឿងធម្មតា ដែលអះអាងថា អាមេរិកនៅពីក្រោយរដ្ឋប្រហារ ថ្ងៃ១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧០ ទម្លាក់សម្ដេច ព្រះនរោត្ដម សីហនុ និងដាក់ឲ្យមានរបបសាធារណរដ្ឋមួយឡើងនោះ ស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជា បានចេញធ្វើប្រតិកម្មថា អាមេរិកមិនបាននៅពីក្រោយព្រឹត្តិការណ៍ «រដ្ឋប្រហារឆ្នាំ១៩៧០»​នេះទេ។ បើទោះជាការបដិសេធនោះ មិនមែនជាសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ផ្លូវការ តែវាជាប្រតិកម្មដែលធ្វើឡើង ដោយទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូការរបស់ស្ថានទូត នៅពីក្រោមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយរបស់ខ្លួន ដោយបានអះអាងថា គ្មានភស្ដុតាងណាមួយ ដែលបញ្ជាក់ពីការពាក់ព័ន្ធ របស់សហរដ្ឋអាមេរិក នៅក្នុងរដ្ឋប្រហារ ឆ្នាំ១៩៧០នោះឡើយ។ ប្រតិកម្មរបស់ទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការ ជាចម្លើយតប​នឹង​មតិ​របស់មន្ត្រី​ក្រសួងរ៉ែ​និងថាមពលម្នាក់ ដាក់ឈ្មោះ «Bong Kla» ដែលលើកឡើងថា «ប្រសិនបើអាមេរិកមិនជួយ លន់ នល់ ...
  • ក្នុង​អង្គប្រជុំ អ.ស.ប សម្ដេច សីហនុ បដិសេធ​«ថ្ងៃ៧មករារបស់​វៀតណាម»

    បន្ទាប់ពីបានចាកចេញ ពីព្រះបរមរាជវាំង យ៉ាងប្រថុចញ៉ុច ឆ្ពោះកាន់ព្រំដែន កម្ពុជាថៃ ក្នុងដើមខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ សម្ដេច ព្រះនរោត្ដម សីហនុ ត្រូវបានរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ យាងឲ្យត្រឡប់មករាជធានីភ្នំពេញវិញ មុននឹងចាត់ឲ្យទ្រង់ បំពេញបេសកកម្មការទូត​ដ៏សំខាន់មួយ គឺស្វែងរកការថ្កោលទោស ការចូលឈ្លានពានប្រទេសកម្ពុជា ពីសំណាក់កងទ័ពវៀតណាម នៅក្នុងវេទិកាអង្គការសហប្រជាជាតិ។ គឺនៅទីនោះហើយ ដែលទ្រង់បានធ្វើសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយ បដិសេធរបបថ្មី​របស់លោក ហេង សំរិន ដែលកើតក្រោយថ្ងៃ៧មករា ឆ្នាំ១៩៧៩ ដោយទ្រង់បានមានបន្ទូល ហៅរបបនេះ ថាជារបបអាយ៉ង ញាក់ខ្សែដោយវៀតណាម។ ព្រះអង្គថែមទាំងបានទាមទារទៅ​សហគមន៍អន្តរជាតិ កុំទទួលស្គាល់ និងត្រូវដាក់ទណ្ឌកម្ម លើរបបដឹកនាំមួយនេះ ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា។  ...
  • អ្នកវិភាគ​ថា ហ៊ុន សែន វាយប្រហារ​អ្នក​គាំទ្រ​​អសនៈ​​ខ្មែរក្រហម​​នៅ អ.ស.ប គឺ​វាយប្រហារ​ចិន

    ទេ! មិនមែនមហាអំណាចលោកខាងលិច ឬនិយាយឲ្យចំ មិនមែនសហរដ្ឋអាមេរិកទេ ដែលអន្ទោច ឬទាមទារឲ្យរបបខ្មែរក្រហម នៅបន្តកាន់កាប់អសនៈកម្ពុជា នៅអង្គការសហប្រជាជាតិ ( អ.ស.ប ) រយៈពេល ១២ឆ្នាំបន្ថែមទៀត បន្ទាប់ពីរបបនេះ បានរត់ខ្ចាត់ខ្ចាយ ក្រោមការឈ្លានពានវាយលុក ចូលទឹកដីកម្ពុជា ពីសំណាក់កងទ័ពវៀតណាម ក្នុងចុងឆ្នាំ១៩៧៨ និងដើមឆ្នាំ១៩៧៩។ អ្នកវិភាគ និងស្រាវជ្រាវ ផ្នែកសង្គម-នយោបាយ លោក ឡៅ ម៉ុងហៃ បានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះ ដើម្បីប្រតិកម្មតបនឹងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែលតែងនិយាយរត់មាត់ មិនដែលលោះ បរិហារសហរដ្ឋអាមេរិក ឬមហាអំណាចលោកខាងលិច (អាមេរិក ...