ទស្សនៈប្រិយមិត្តឯកសារលំអិត

សម រង្ស៊ី៖ កម្ពុជាគួរមើលគំរូ​តាម​វៀតណាម ក្នុង​ការប្តូរ​មេដឹកនាំ របស់​ខ្លួន

មេដឹកនាំប្រឆាំង លោក សម រង្ស៊ី បានសរសេរអត្ថបទមួយ ដែលមានចំណងជើង «កម្ពុជា គួរណាស់ យកគំរូតាមប្រទេសវៀតណាម ក្នុង​ការប្តូរ​មេដឹកនាំ របស់ខ្លួន»។ អត្ថបទជាភាសាអង់គ្លេស របស់លោក ត្រូវបានចុះផ្សាយ ដោយ​ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ​មួយ​ចំនួន នៅទ្វីបអាស៊ី។ ខាងក្រោមនេះ ជាអត្ថបទទាំងស្រុង​របស់លោក ដែលសរសេរ​ជាខេមរភាសា។

ដោយ សម រង្ស៊ី

ដោយមិនបែងចែក ពីប្រព័ន្ធនយោបាយ ប្រទេសទាំងអស់ ក្នុងពិភពលោក ត្រូវតែរៀបចំ​ឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរ មេដឹកនាំរបស់ខ្លួន ដើម្បីឲ្យមានការរីកចម្រើន ឈានទៅមុខ។ មានតែ​ធ្វើបែបនេះទេ ទើបប្រទេសនីមួយៗ អាចទទួលបានឈាមថ្មី និងគំនិតថ្មី។

តែនៅប្រទេសកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន បានក្រាញអំណាច ៣៥ឆ្នាំហើយ ដែលជា​ការ​ធ្វើបាប​​ប្រទេសកម្ពុជា យ៉ាងអាក្រក់បំផុត។ សក្ខីភាព នៃអំពើអាក្រក់នេះ គឺជីវភាព​រស់នៅ យ៉ាងដុនដាប របស់ប្រជារាស្ត្រខ្មែរ។

ខ្ញុំ សម រង្ស៊ី បានធ្វើសំណើរួចមកហើយ ឲ្យអ្នកដឹកនាំនយោបាយទាំងអស់ នៅប្រទេស​កម្ពុជា ចូលនិវត្តន៍ ក្នុងអាយុ ៧០ ឆ្នាំយ៉ាងយូរ។ ពេលនេះ ខ្ញុំស្នើឲ្យជនជាតិខ្មែរទាំងអស់ សិក្សាអំពីករណីរបៀបដឹកនាំ នៅប្រទេសវៀតណាម ដោយចិត្តត្រជាក់ ពីព្រោះយើង ត្រូវរស់ជាមួយប្រទេសជិតខាង​ទាំងអស់ ជារៀងរហូត ដោយសន្តិវិធី និងការយោគយល់គ្នា ទៅវិញទៅមក។

គ្មានប្រទេសណា ដែលរងគ្រោះដោយសង្គ្រាម ជាងប្រទេសវៀតណាមទេ តែក្នុងរយៈពេល ៤០ ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ប្រទេសនេះ បានងើបឡើង ពីការហិនហោចដោយសង្គ្រាម ហើយសម្រេចបាន នូវការអភិវឌ្ឍន៍មួយ ដ៏អស្ចារ្យ។

មុនមានការហិនហោច ដោយសង្គ្រាម កាលពីសតវត្សរ៍មុន ប្រទេសវៀតណាម និងប្រទេស​កម្ពុជា មានកម្រិតអភិវឌ្ឍទាបដូចគ្នា គឺមានភាពក្រីក្រ ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។ តែឥឡូវ​នេះ ប្រទេសយើង (កម្ពុជា) ស្ថិតនៅក្រោយ ប្រទេសវៀតណាមឆ្ងាយណាស់ បើគិតពីកម្រិត​ជីវភាពរស់នៅ របស់ប្រជាពលរដ្ឋ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងសេវាសាធារណៈ។

ទោះជាក្រោមរបបនយោបាយ បែបណាក៏ដោយ ការអភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងផ្នែក​សង្គម វាអាស្រ័យមុនគេបង្អស់ លើគុណភាព នៃថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេស និងការផ្លាស់ប្តូរ​ថ្នាក់ដឹកនាំ​នេះ យ៉ាងទៀងទាត់ តាមការចាំបាច់។

ការក្រាញអំណាច ពីបុគ្គលម្នាក់ ឬក្រុមគ្រួសារមួយ វាធ្វើឲ្យប្រទេសហិនហោច ដូចក្នុង​ករណី​ប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសកូរ៉េខាងជើង។ ប្រទេសកម្ពជា​គួរណាស់ យកគំរូពី​ប្រទេស​​វៀតណាម មកពិចារណា ដែលប្រទេសនេះ គេប្តូរមេដឹកនាំរបស់គេ រៀងរាល់ ៥ឆ្នាំម្តងៗ។ គេមិនអនុញ្ញាតិ ឲ្យជនផ្តាច់ការណាម្នាក់ កាន់អំណាចមួយជីវិតទេ ហើយគេ​ក៏មិន​អនុញ្ញាត ឲ្យជនផ្តាច់ការនោះ ជ្រើសរើសកូនបង្កើតរបស់ខ្លួន ឲ្យមកជំនួស​តំណែង​ខ្លួនដែរ។

នៅប្រទេសវៀតណាម គេមានឆន្ទៈនយោបាយ ពិតប្រាកដ ដើម្បីប្រឆាំងអំពើពុករលួយ តែនៅប្រទេសកម្ពុជាវិញ អំពើពុករលួយនេះ ក្លាយទៅជាប្រព័ន្ធ​គ្រប់គ្រងប្រទេស រួចទៅ​ហើយ ក្រោមរបប ហ៊ុន សែន។ សភាពការណ៍បែបនេះ បាននាំប្រទេសយើង ឲ្យទទួល​ការហិនហោច ហើយនាំប្រជារាស្ត្រខ្មែរ ឲ្យស្គាល់តែភាពក្រីក្រ និងវេទនា។

គណបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម កំពុងរៀបចំសមាជជាតិ លើកទី១៣ របស់ខ្លួន ដែលនឹង​ធ្វើឡើងក្នុងខែមករា ឆ្នាំ ២០២១។ ថ្នាក់ដឹកនាំបច្ចុប្បន្ន នឹងត្រូវផ្លាស់ប្តូរមួយចំនួនធំ ដោយ​សារ​ដល់អាយុ ដែលត្រូវចូលនិវត្តន៍។

ក្នុងនោះ មានប្រធាន និង​អគ្គលេខាធិការ​បក្ស, នាយករដ្ឋមន្ត្រី, ប្រធានរដ្ឋសភា, រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ, រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​មហាផ្ទៃ, រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​ការបរទេស និង​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ ដែលអ្នកទាំងអស់នោះ ឈានដល់អាយុ ៦៥ ឆ្នាំ ដែលជាអាយុ​ត្រូវចូលនិវត្តន៍ តាមច្បាប់កំណត់។

ក្នុងការិយាល័យនយោបាយ ដែលជាស្ថាប័នខ្ពស់បំផុត ក្នុងប្រទេស ដែលកាន់​លទ្ធិ​កុម្មុយនីស្ត សមាជិកទាំងអស់ ត្រូវមានអាយុក្រោម ៦៥ឆ្នាំ ពេលសមាជចាប់ផ្តើម។ ក្នុង​គណៈកម្មាធិការ​កណ្តាលវិញ សមាជិកទាំងអស់ ដែលឈរឈ្មោះ ចង់បន្តអាណត្តិ ត្រូវមាន​អាយុតិចជាង ៦០ឆ្នាំ ដើម្បីស្ថិតនៅក្រោម ៦៥ឆ្នាំ ពេលចប់អាណត្តិទី២ ក្នុងរយៈពេល ៥ឆ្នាំ ដែលជាអាណត្តិចុងក្រោយ។

អ្នកដែលជាប់ឆ្នោតលើកដំបូង ក្នុងគណៈកម្មាធិការ​កណ្តាល ត្រូវមានអាយុក្រោម ៥៥ឆ្នាំ ដើម្បីជៀសវាង មិនឲ្យលើស ៦៥ឆ្នាំទេ បើសាម៉ីខ្លួន​អាចកាន់​តំណែងបាន ២អាណត្តិ (៥ឆ្នាំ ២ដង)។

គំរូ ក្នុង​ការប្តូរ​មេដឹកនាំ …

បើពួកគាត់នៅប្រទេសវៀតណាម មនុស្សដែលមាន​អំណាចធំជាងគេ នៅប្រទេស​កម្ពុជា​សព្វថ្ងៃ ត្រូវបានចូលនិវត្តន៍ តាំងពីយូរយារ​មកហើយ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន សព្វថ្ងៃ​អាយុ​៦៨ឆ្នាំ ហើយលោក ហេង សំរិន ប្រធានរដ្ឋសភា អាយុគាត់​៨៦ឆ្នាំហើយ។ ចំពោះ​លោក សាយ ឈុំ ជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា អាយុ​៧៥ឆ្នាំហើយ។ ឯលោក ស ខេង ឧបនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ អាយុ​៦៩ឆ្នាំហើយ។

ទាំងលោក ហ៊ុន សែន (ប្រធាន) លោក ហេង សំរិន (ប្រធានកិត្តិយស) លោក សាយ ឈុំ (អនុប្រធាន) និងលោក ស ខេង (អនុប្រធាន) គឺជាថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលផងដែរ នៃ​គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលជាគណបក្សកាន់អំណាច ដោយកាន់កៅអី ១០០ភាគរយ​ក្នុងរដ្ឋសភា។

មនុស្សទាំង ៤នាក់ខាងលើនេះ គឺមានអំណាចខ្លាំង ជាងគេបង្អស់ នៅប្រទេសកម្ពុជា។ បើធ្វើតាមសំណើរ ដ៏សមហេតុសមផល របស់ខ្ញុំ ដែលចង់ឃើញ មេដឹកនាំនយោបាយ​ទាំងអស់ ចូលនិវត្តន៍ ក្នុងអាយុ ៧០ឆ្នាំយ៉ាងយូរ ឥស្សរជនទាំង ៤ នាក់នេះ នឹងត្រូវចូល​និវត្តន៍ទាំងអស់ ក្នុងរយៈពេលតែ ២ឆ្នាំទៀតយ៉ាងយូរ។

ប្រទេសទាំងអស់ ក្នុងតំបន់អាស៊ីភាគអាគ្នេយ៍ ត្រូវតែចេះរៀនសូត្រ ពីគ្នា​ទៅវិញទៅមក។ បើធ្វើតាម​គំរូ​ប្រទេស​វៀតណាម, ប្រទេសកម្ពុជា នឹងទម្លាយឧបសគ្គមួយ យ៉ាងធំ ដែល​បាន​រារាំង មិនឲ្យអ្នកមាន​សមត្ថភាព ហើយក្មេងជាង​មេដឹកនាំ​សព្វថ្ងៃ អាចឡើងមក​ដឹកនាំ​ប្រទេសម្តង ដែលជា​ការបើក​ផ្លូវឲ្យយុវជន​ជំនាន់ក្រោយ មានឱកាស ទទួលបាន​បទពិសោធន៍ និងបញ្ចេញស្នាដៃ​​របស់ខ្លួន ក្នុងការដឹកនាំ​ប្រទេស ដើម្បីជម្រុញ​ឲ្យមាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​​ជាវិជ្ជមាន៕



លំអិតបន្ថែមទៀត

កម្ពុជា

សម រង្ស៊ី៖ «ផែនការ​ផ្ទេរ​អំណាច របស់ ហ៊ុន សែន នឹង​ទទួល​បរាជ័យ»

សម្រាប់មេដឹកនាំប្រឆាំង របស់ប្រទេសកម្ពុជា បានសំដែងការជឿជាក់ថា ផែនការ​ផ្ទេរ​អំណាច របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ទៅឲ្យកូនប្រុសច្បងរបស់លោក នឹង​ទទួល​បរាជ័យ ក្រោមហេតុផលច្រើនយ៉ាង ជាពិសេស​ហេតុផល ដែលផ្ទុះចេញពីផ្ទៃក្នុង របស់​គណបក្ស​ប្រជាជនកម្ពុជាតែម្ដង។ ...
កម្ពុជា

ហ៊ុន សែន ទទួលស្គាល់​ការផ្អាក​កិច្ចប្រជុំ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី មកពី«បញ្ហា​សុខភាព»?

ផ្ទុយពីអ្នកនាំពាក្យ ដែលអះអាងថា ការផ្អាកកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រី កាលពីចុងសប្ដាហ៍មុន មិនពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាសុខភាព របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីនោះ នៅព្រឹកថ្ងៃពុធនេះ លោក ហ៊ុន សែន បានចេញមកអះអាង ដែលធ្វើឲ្យគេយល់ថា ការផ្អាកកិច្ចប្រជុំនោះ ...
កម្ពុជា

សម រង្ស៊ី អួតអាង​ថា បាន​«ប្រៀនប្រដៅ ហ៊ុន សែន បានខ្លះហើយ»

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កំពុងទទួលយក ការប្រៀនប្រដៅ «បានខ្លះហើយ» ពីប្រធានស្ដីទី គណបក្សប្រឆាំង លោក សម រង្ស៊ី ដែលអះអាងទៀតថា យ៉ាងហោចណាស់ ...

Comments are closed.

យល់ស៊ីជម្រៅផ្នែក ទស្សនៈប្រិយមិត្ត

ទស្សនៈប្រិយមិត្ត

លិខិតប្រិយមិត្ត៖ តើចិនអាចធ្វើដំណើរ ទៅដល់ណា?

ទស្សនៈប្រិយមិត្ត

លិខិតប្រិយមិត្ត៖ មូលហេតុ៥ ដែល​«អាមេរិកនិង​កម្ពុជា»​ត្រូវតែជិតស្និតគ្នា

គេតែងដឹង និងយល់ស្របជាទូទៅស្រាប់ហើយថា ទំនាក់ទំនងការទូតរវាង«អាមេរិកនិង​កម្ពុជា» ជាទំនាក់ទំនង​ដែល​រដាក់រដុប ជូរចត់ច្រើន​ជាងផ្អែមល្ហែម ក្នុងរយៈពេល៧០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ។ យ៉ាងនេះក៏ដោយ គូភាគីរដ្ឋទាំងទ្វេរ នៅតែ​ប្រឹងប្រែង ធ្វើការ​កែលម្អរ ធ្វើអោយប្រសើរឡើង តាំងពីសម័យកាលសង្គ្រាមត្រជាក់ រហូតមកដល់សម័យកាល​សាកល​ភាវូបនីយកម្ម​បច្ចុប្បន្ន។ ...
ទស្សនៈប្រិយមិត្ត

លិខិតប្រិយមិត្ត៖ ការគោរពបូជា​នូវទិស​ទាំង៦ តាមបែប​ព្រះពុទ្ធសាសនា

បុរសស្រ្តីទាំងឡាយ អ្នកប្រាថ្នាចង់បាន នូវសិរីសួស្តី ក្នុងការរស់នៅ គួរគប្បីប្រតិបត្តិបូជា នូវទិសទាំង៦ តាមបែប​ព្រះពុទ្ធសាសនា ៖ កើត ត្បូង លិច ជើង លើ ...