«គណបក្ស​ប្រឆាំង​ពីរត្រួត»៖ ក្រោយការបោះឆ្នោត​ក្រុមប្រឹក្សា​ឃុំសង្កាត់ថ្មីៗនេះ ប្រធាន​បក្ស​ប្រឆាំង​​ធំបំផុត​បាននិយាយថា “ការបោះឆ្នោត​ឲ្យគណបក្សតូចៗ ជាការបង្ហិន​សន្លឹក​ឆ្នោត”។ គាត់សុំឲ្យពលរដ្ឋ រួមគ្នាបោះឆ្នោតឲ្យសង្គ្រោះជាតិ ក្រោមហេតុផលថា “មានតែ​សង្គ្រោះជាតិទេ ទើបជាបក្សធំ ដែលបានវ៉ាដាច់បក្សតូចៗ”។ លើសពីនេះគាត់​ក៏បាន​បញ្ជាក់ថា “មានតែបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងបក្សប្រជាជនកម្ពុជាទេ ទើបមាន​លទ្ធភាព​ឈ្នះ​នាយករដ្ឋមន្ដ្រីក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៨។ …មានតែក្រុមពីរទេ គឺមួយចង់ដូរ និងមួយ​មិនចង់ដូរ។ អ្នកចង់ដូរ​មកសង្រ្គោះជាតិ អ្នកមិនចង់ដូរនៅដដែល”។

សំណួរសួរថា តើក្នុងបរិបទនយោបាយសព្វថ្ងៃនេះ ពលរដ្ឋខ្មែរដែលមាន​សិទ្ធិបោះឆ្នោត​មាន​ជម្រើសគណបក្សតែពីរនេះទេ ឬយ៉ាងណា? ពិតណាស់ថា មានតែពីរជម្រើសទេ​គឺមិនដូរ​ឬដូរ តែមិនដូរ=បក្សប្រជាជន ឯដូរ=សង្គ្រោះជាតិ មិនមែនជា​រឿងត្រឹមត្រូវ​ឡើយ។

ការនិយាយថាមិនដូរ មានន័យថានៅបន្ដបោះឆ្នោត ឲ្យបក្សប្រជាជន។ នេះជាជម្រើស​តែ​មួយ សម្រាប់អ្នកដែលមិនចង់ដូរ។ ប៉ុន្ដែនិយាយ​ចំពោះអ្នកចង់ដូរវិញ មិនមែន​ជាការ​ត្រឹមត្រូវ​ឡើយ ដែលនិយាយថា ជម្រើសមានតែមួយ គឺបោះឆ្នោតឲ្យសង្គ្រោះជាតិ

អ្នកដែលមិនគាំទ្រការដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន (អ្នកចង់ដូរ) គេត្រូវតែនិយាយ​គ្នា​សិន​ថា តើចង់ដូរទៅណា? ការបោះឆ្នោតឲ្យបក្សប្រជាជន មានជម្រើសតែមួយ តែការ​មិន​បោះឆ្នោតឲ្យគណបក្សប្រជាជន មានជម្រើសច្រើនលើសពីមួយ។ មន្ដ្រីបក្សប្រឆាំងធំ​បំផុត​ធ្លាប់ថា កាលបើ​មានពហុបក្សក្នុងការដឹកនាំ នាំមកនូវការរីកចម្រើន ដោយសារវា​ជួយ កុំឲ្យបក្សប្រជាជនជិះសេះលែងដៃ។ ប៉ុន្ដែពហុបក្សដែលគេ​សំដៅដល់គឺ បើបក្សគេ​បាន​ចូលដែរនោះ ហៅថាពហុបក្សហើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ បើមិនទាន់មានបក្សខ្លួនចូលទ គឺ​គ្មានពហុបក្សទេ។

ជាការពិត ដែលពេលនេះមានតែបក្សប្រជាជន និងបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលទទួលបាន​សំឡេង​ឆ្នោតប្រដំប្រសងគ្នាពី៤០ ទៅ៥០%។ ចំណែកឯបក្សដទៃ ទទួលបានសំឡេង​គាំទ្រ​មិនដល់៥%។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏មិនអាចនិយាយថាការបោះឆ្នោត​ឲ្យបក្សតូចៗ​ជា​ការបង្ហិន​សន្លឹកឆ្នោតដែរ។

មិនគួរភ្លេចឡើយថាមុនពេលកើតសង្គ្រោះជាតិ បក្សសិទ្ធិមនុស្សក៏ត្រូវបានរាប់​ថាជា​បក្ស​តូចដែរ។ កាលណោះលោក សម រង្ស៊ី ក្នុងនាមជា​មេបក្ស​ប្រឆាំងធំបំផុត ធ្លាប់ហៅមិនឲ្យ​ពលរដ្ឋ​បែកសំឡេង ទៅបោះឲ្យសិទ្ធិមនុស្ស ដែរនាំខាតសំឡេង ហើយបក្សសិទ្ធិមនុស្ស ក៏ធ្លាប់​ត្រូវបានលោក រង្ស៊ី ហៅថាអាយ៉ងថែមទៀត។ មិនគួរណាលោក កឹម សុខា ឆាប់​ភ្លេចដល់ម្លឹង ឬមួយលោកមិនភ្លេចទេ តែដោយចេតនា គឺលោកទម្លាក់ពាក្យ ដែលបក្ស​លោកធ្លាប់ទទួលមកលើបក្សតូចៗ ដទៃបន្ដ?

បែបនេះជាការប្រមាថដល់បក្សតូចៗដទៃថាអត់បានការ ក៏ជាការប្រមាទ​ការណ៍​ថាខ្លួន​ធំដោយបានឡើងជាប្រធានបក្សប្រឆាំងធំបំផុតផង ដូច្នេះលើទីលាននេះគ្មាន​បក្សណា​មកប្រជែងប្រឆាំងនឹងបក្សខ្លួនបានឡើយ។ ដោយសារតែសម្អប់និងកំហឹង ពលរដ្ឋ​ជា​ច្រើន​ពិសេសពលរដ្ឋ ដែលរងគ្រោះផ្ទាល់ពីផលប៉ះពាល់នានា ក្នុងការដឹកនាំប្រទេស​របស់​បក្សកាន់អំណាចបានបង្កើត ជាចរន្ដប្រឆាំងឡើង។

ក្នុងចិត្ដពលរដ្ឋ ដែលបានបោះឆ្នោត ឲ្យសង្គ្រោះជាតិគឺប្ដូរៗៗ ហើយប្ដូរនោះទៀតសោត គឺប្ដូរ​សិនទៅចាំគិតទៀត។ ពួកគាត់ក៏គិតយ៉ាងធូរៗថា បើសង្គ្រោះជាតិដឹកនាំ​មិនកើត​ចាំប្ដូរទៀត។ បើទោះបីជាប្រទេសយើង ស្គាល់ក្លិនប្រជាធិតេយ្យរាប់សិបឆ្នាំ ហើយក៏ដោយ ប៉ុន្ដែមិនទាន់មានសូម្បី​ម្ដងឡើយ ដែលពលរដ្ឋខ្មែរយើងអាចប្រើសន្លឹកឆ្នោត ដោយ​សន្ដិវិធី ប្ដូរអ្នកដឹកនាំតាមចិត្ដរបស់ខ្លួនបាន។

តើនរណាហ៊ានអះអាងថា បើសង្គ្រោះជាតិបានកាន់រដ្ឋាភិបាលបែបអំណាចប្រមូលផ្ដុំ ត្រឹម​មួយអាណត្ដិ ពលរដ្ឋអាចប្ដូរគេចេញបាន​បើពលរដ្ឋ​មិនពេញចិត្ដ? ប្រសិនបើប្រទេសយើង​កំពុងតែស្ថិត នៅក្នុងលក្ខខណ្ឌ ដែលមានប្រព័ន្ធកាត់បន្ថយអំណាចរដ្ឋ ដើម្បីរក្សា​តុល្យភាព​អំណាច រវាងពលរដ្ឋជាម្ចាស់ប្រទេស និងអ្នកកាន់ការងារស្រុកទេស នោះវាគ្មាន​អ្វីខ្លាចឡើយថា បើសង្គ្រោះជាតិដឹកនាំមិនកើត ត្រឹមមួយអាណត្ដិ ពលរដ្ឋអាចប្ដូរគេ​ចេញ​បាន។

យ៉ាងណាក៏ដោយ យើងត្រូវតែគិតដោយភាពប្រាកដនិយម គឺគិតដោយមិនភ្លេចច្រឡំ ដក​ជើងចេញ ពីស្ថានភាពជាក់ស្ដែង។ កាលពីមុន មានមនុស្សតិចប៉ុណ្ណោះ ដែលទទួល​ស្គាល់​ថា រដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន ដឹកនាំដោយប្រមូលផ្ដុំអំណាច បើទោះបីជាគេអះអាងថា គេបានធ្វើវិមជ្ឈការ និងវិសហមជ្ឈការអំណាច ទៅថ្នាក់ក្រោមជាតិក៏ដោយ។ សព្វថ្ងៃ​នេះ​សូម្បីតែបក្សប្រឆាំងធំបំផុត ក៏ទទួលស្គាល់ដែរថា រដ្ឋាភិបាលមិនបែងចែក​អំណាច។

ប៉ុន្ដែសង្គ្រោះជាតិមិនដែលបង្ហាញថា គេចង់បំបែកអំណាចរដ្ឋ ដើម្បីធានាតុល្យភាព​អំណាចឡើយ។ គេនិយាយត្រឹមតែថា ពួកខ្លួនមានឆន្ទៈ​ដឹកនាំប្រទេស ឲ្យល្អប៉ុណ្ណោះ គឺបើ​គេ​ជាប់ឆ្នោតដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល នោះរបៀបដឹកនាំរដ្ឋ នឹងនៅតែដដែលដូរតែមនុស្ស។ បែបនេះមិនយូរទេ មុខជាការសន្យាថា ធ្វើតាមឆន្ទៈរាស្ដ្រ ក្លាយជាការទាក់រាស្ដ្រយក​សន្លឹក​ឆ្នោត​ទៅឆាន់មិនខាន។

គ្មានប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យណាមួយ ដែលដើរមុនប្រទេសយើង ដឹកនាំប្រទេសដោយ​គ្មាន​ប្រព័ន្ធ រក្សាតុល្យភាពអំណាចឡើយ។ ប្រព័ន្ធនឹង​ធានាថា អ្នកកាន់ការស្រុកទេស នឹងមិន​អាចនៅក្រាញ់អំណាច បើទោះបីជាគេចង់នៅក្រាញ់ក៏ដោយ។ ប្រព័ន្ធនឹងរុញច្រានគេ​ចេញ​ពីតំណែង កាលណាគេខកខានបំពេញកាតព្វកិច្ច ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ឬដល់អាណត្ដិ ឬពេលចាញ់ឆ្នោត។ កាលណាមានប្រព័ន្ធនោះ មុខជាអ្នកដែលមាន​តំណែងតួនាទី ត្រូវតែ​ធ្វើការដោយទទួលខុសត្រូវ ចំពោះមុខពលរដ្ឋ ដែលជាម្ចាស់ប្រទេស។ តំណែងតួនាទីទាំង​នោះ គឺជាអម្រែកនៃការទទួល​ខុសត្រូវសុទ្ធសាធ។ ប្រព័ន្ធនឹងច្រោះយកតែមនុស្ស ដែល​មាន​ទាំងឆន្ទៈ និងសមត្ថភាពពិតប្រាកដ ដើម្បីទៅធ្វើការបម្រើពលរដ្ឋ។

«គណបក្ស​ប្រឆាំង​ពីរត្រួត»

ថ្វីត្បិតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នាំពលរដ្ឋដែលមិនពេញចិត្ដ នឹងរដ្ឋាភិបាល​បច្ចុប្បន្ន​ ទៅដូរ ប៉ុន្ដែបក្សនេះគ្មានគំនិតកសាងប្រព័ន្ធ ធានាតុល្យភាព​អំណាចឡើយ។ ដូររបស់គេមាន​ន័យ​ថា គេនឹងដូរលោកនាយករដ្ឋមន្ដ្រី ហ៊ុន សែន ចេញ ដាក់លោក កឹម សុខា ឬលោក សម រង្ស៊ី ជំនួស តែរបៀបដែលធ្លាប់អនុវត្ដ ក្នុងការដឹកនាំប្រទេសយ៉ាងណា នឹងនៅតែ​រក្សា​ដដែល គឺអំណាចប្រមូលផ្ដុំ នឹងនៅតែប្រមូលផ្ដុំ ខុសតែត្រង់​បច្ចុប្បន្ន​វាផ្ដុំលើ​អេគីប​លោកនាយករដ្ឋមន្ដ្រី តែក្រោយពីប្ដូរនោះ អំណាចវានឹងប្រមូលផ្ដុំលើអេគីបលោក កឹម សុខា ឬលោក សម រង្ស៊ី ម្ដង។

និយាយចំពោះអ្នកដែលចង់ប្ដូរ ឲ្យតែបានសិន សង្គ្រោះជាតិពិតជាជម្រើស តែមួយគត់​មែន។ ប៉ុន្ដែនិយាយចំពោះអ្នក ដែលចង់ចេញពីអំណាច​ប្រមូលផ្ដុំ ទៅរកប្រព័ន្ធ​តុល្យភាព​អំណាច បក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងសង្គ្រោះជាតិ គឺតែមួយដូរនាំតែហត់អត់អំពើ ព្រោះ​មាន​កន្លែងខ្លះ ការនៅក្រោម​អំណាចបច្ចុប្បន្ន ហាក់រាងធូរស្រាល ជាងនៅក្រោម​អំណាច​សង្គ្រោះជាតិ។

មិនអាចបដិសេធឡើយថា បរិយាកាសនៅស្រុកយើង ទោះមិនគួរជាទីពេញចិត្ដយើង ប៉ុន្ដែ​យើងត្រូវតែទទួលស្គាល់ ពីចំណុចល្អខ្លះៗ ដែលរដ្ឋាភិបាល​ធ្វើ ដែលហោចណាស់ បាន​ទុក​ឲ្យយើងដកដង្ហើមខ្លះដែរ។ បើគេមិនបន្ធូរដៃទេ នោះម្ល៉េះ​សមបក្សតូចៗគ្មាន​ឱកាស​ជាបក្សប្រឆាំង​ពីរត្រួតដែរ។ ប្រឆាំងពីរត្រួត គឺប្រឆាំងនឹងរបៀបដឹកនាំ របស់បក្សកាន់​អំណាចមួយជាន់ហើយ លើសពីនេះនៅប្រឆាំង នឹងបក្សប្រឆាំងធំបំផុត​មួយជាន់ទៀត។

បើនរណាចេះហៅបក្សបែបនេះ ថាបក្សអាយ៉ងក៏ហៅ ដោយមិនចេះខ្មាសមាត់ទៅចុះ។ បើសិនជាគ្មានវត្តមានបក្សប្រឆាំងពីរត្រួត លើទីលាន​នយោបាយទេ នោះសមថាជម្រើស​ចេញ​ពីរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន មានតែមួយគត់ គឺរើសយកសង្គ្រោះជាតិ។ កាលពីមុន​អ្នក​កាសែត វិទ្យុ ទូរទស្សន៍ មិនដែលយកភ្នែកមើលគណបក្សនេះឡើយ ដោយយល់ថា​បក្ស​អាយ៉ងតូចឥតបានការ នោះគឺបក្សជួង តែពេលនេះ តើគេនៅតែ​បន្ដធ្វើពើ​ទៀតឬ? ពេលខ្លះមានការចេញផ្សាយការរិះគន់ អិលឌីភី ប៉ុន្ដែគេបែរជាទាត់ចោល មិនចេញ​ផ្សាយ​ការបកស្រាយតប ពីអ្នកគាំទ្រអិលឌីភី។ នេះជាទម្រង់​មួយ​នៃការរើសអើង របស់អ្នក​សារព័ត៌មាន។

ជារឿយៗ ដោយចង់គេចចេញ ពីការប្រឈមមុខ ជាមួយបក្សជួង គេប្រាប់ទៅ​សកម្មជន​របស់ខ្លួនថា កុំទៅរវល់ឆ្លើយឆ្លងជាមួយបក្សតូចៗ។ ប៉ុន្ដែគេលួចបារម្ភ ពីដំណើរទៅមុខ​របស់​បក្សជួង។

បក្សជួង ជាបក្សប្រឆាំងពីរត្រួត ដែលចង់នាំខ្មែរឲ្យរើខ្លួន ចេញពីអំណាចប្រមូលផ្ដុំ។ ទៅ​តាមផ្លូវបក្សកាន់អំណាច ក៏ជួងមិនទៅ ទៅតាមផ្លូវ​បក្សប្រឆាំងធំបំផុត ក៏យើងមិនទៅ គឺបក្សជួងត្រួសត្រាយផ្លូវមួយថ្មី ដែលក្រាលដោយប្រព័ន្ធធានាតុល្យភាពអំណាច។ ប្រព័ន្ធ​នេះ មិនបដិសេធ​យកអ្នកដែលថា ខ្លួនមានឆន្ទៈឡើយ ប៉ុន្ដែសូមទុកឲ្យប្រព័ន្ធ​ដើរតួនាទី ជាអ្នកបន្សុទ្ធមនុស្សចុះ។

បើអ្នកមានឆន្ទៈពិតប្រាកដថា ចង់ប្ដូររបៀបដឹកនាំមែន ដាច់ខាតត្រូវតែបង្ហាញ ពី​ឆន្ទៈ​កសាងប្រព័ន្ធ។ កាលណាកសាងបានប្រព័ន្ធហើយ ទោះអ្នកកសាង​នោះមិននៅ​ដឹកនាំ​ក៏​បាន គឺមិនមែនទាល់តែ “ខ្ញុំទើបអាចដឹកនាំប្រទេសបាន” នោះទេ។

សូមជម្រាបថា បក្សជួងមិនធ្វើនយោបាយផ្គាប់ចិត្ដរាស្ដ្រ ដើម្បីទាក់យកសន្លឹកឆ្នោតឡើយ លើសពីនេះ យើងហៅទង្វើបែបនេះថា ជាទង្វើ​របស់អ្នកនយោបាយថោកទាប ឯអ្នក​វិភាគ​ណា ដែលផ្ដល់យោបល់ថា គួរតែធ្វើបែបនេះដូរបែបនោះ ដើម្បីទាក់យកសន្លឹកឆ្នោត ក៏រាប់ថា​ជាជនថោកទាបដែរ ដែលចង់កេងចំណេញ ពីពលរដ្ឋឯង។ ជនបែបនោះគេ​ចេះ​តែ​ថាបក្សជួង មិនយកគំនិតអ្នកដទៃ ដែលការពិត​វាជាគំនិត​ដ៏សែនកខ្វក់ ហើយគេថា​បក្សជួង​ជេរគ្រប់គ្នា ដែលមិនត្រូវជាមួយខ្លួន។

យោបល់ខ្លះ បង្ហាញពីភាពអាត្មានិយម របស់អ្នកផ្ដល់យោបល់នោះ។ ពេលបក្សជួង​ទាត់​ចោល គេទទួលមិនបាន​ដោយសារ​គេមាននាម​ជាអ្នកចេះដឹង ហើយក៏ចេញជា​ពាក្យ​កាច់​មួល មកលើបក្សជួង។ លុះដល់គេជេរ គេក៏ថាបក្សជួងចេះតែជេរគេ។ សូមក្រលេកមើល​ម្ដងមួយៗ ដោយចិត្ដស្មើៗ នោះអ្នកនឹងឃើញថា តើបុគ្គលប្រភេទណាខ្លះ​ដែលបក្សជួង​ជេរ​មិនខាន។ វាត្រូវតែមានមូលហេតុថា ហេតុអ្វីទើបបក្សជួងជេរ វាមិនដែល​បើកទ្វារមក​ភ្លាម ប្រមុខបក្សជួងជេរយកៗនោះទេ។

បក្សជួងធ្វើនយោបាយ ដោយមានមនោគមវិជ្ជានយោបាយជាក់លាក់ គឺសំដៅ​បណ្ដុះ​មូលដ្ឋាន​ពិចារណាដល់ពលរដ្ឋ ឲ្យចេះពិចារណាបែងចែកល្អ និងអាក្រក់ ប្រកបដោយហេតុ​និងផល ជៀសវាងចូលរួមនយោបាយ ដោយគំនុំសម្អប់កំហឹង និងដើម្បីតែប្រយោជន៍​ផ្ទាល់ខ្លួន។

បក្សជួងមាន៖

១) គោលដៅកសាងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យមួយ ដែលពលរដ្ឋទាំងអស់រស់នៅ ដោយស្មើ​ភាព​គ្នាក្នុងភាពជាម្ចាស់ប្រទេស

២) ដើម្បីឈានទៅកាន់គោលដៅខាងលើ គឺបក្សជួងចាប់ផ្ដើម ចេញពីការពន្យល់ពលរដ្ឋ​ឲ្យមានមូលដ្ឋានពិចារណា

៣) ឥរិយាបថនយោបាយរបស់បក្សជួង គឺសុចរិតមិនលាបព៌ណ មិនញុះញង់ មិនចោទ​ប្រកាន់​គេដោយគ្មានភស្ដុតាង មិនបំភ័ន្ដការគិត​របស់​ពលរដ្ឋ មិនកុហកមិនបោក​យក​តែ​សន្លឹកឆ្នោត ផ្ទុយទៅវិញ គឺបើកបង្ហាញឲ្យពលរដ្ឋបានឃើញ ពីទង្វើទុច្ចរិត រួមទាំងរបស់​អ្នកនយោបាយ ទាំងក្នុងរដ្ឋាភិបាល និងបក្សប្រឆាំង អ្នកសាសនា អង្គការសង្គមស៊ីវិល រួមទាំងភាពអសកម្មនានារបស់ពលរដ្ឋ។

ដោយសារតែបក្សជួង បើកបង្ហាញជុំទឹសបែបនេះហើយ ទើបគេចេះតែ​លើកឡើង​ថា​បក្សជួង​ជេរនរណាស្រេចចិត្ដ ក្រៅពីលោកនាយករដ្ឋមន្ដ្រី ហ៊ុន សែន។ និយាយបែបនេះ​លើស​ហើយ។ មនុស្សថ្លៃថ្នូរ មិនមកកាច់មួលគេស្រស់ៗបែបនេះទេ។ ប្រមុខបក្សជួង​បាន​ជេរ ប៉ុន្ដែគាត់ជេរចំពោះ​ទង្វើ​ថោកទាប របស់បុគ្គលតែប៉ុណ្ណោះ គាត់មិនដែលជេរ ប្រទូស្ដ​កេរ្ដ៍ភេទបុគ្គលណា ជាពាក្យអាសអាភាសឡើយ។

៤) ធនធានមនុស្ស។ គេថាបក្សជួងជេរគេមិនរើសមុខ បើពិតជាដូច្នេះមែន ហេតុអ្វី​មាន​ពលរដ្ឋប្រហែលជា២០ម៊ឺននាក់ គាំទ្របក្សជួង? តើពលរដ្ឋមួយក្រុមតូចនុះ ខូចខួរក្បាល​ក្លាយជា​ក្បាលដែកគោល ដូចគេចោទអស់ហើយឬ?

តើតាំងតែពីដើមមក អស់លោកដែលឭដែលឃើញថា មានសមាជិក ឬអ្នកគាំទ្របក្ស​ជួងម្នាក់ ណាជាជនពាលាអាវ៉ាសែ ផឹកស្រាស្រវឹងអួរទីនួ វ៉ៃប្រពន្ធទាត់កូន ឬឈ្លោះគេ​វ៉ៃទាត់​ធាក់ ប្រើអំពើហឹង្សា ឬជេរប្រមាថដល់កេរ្ដ៍ភេទនរណាម្នាក់ ឬមានសាហាស្មន់​ក្បត់ប្ដី​ផិត​ប្រពន្ធ ឬប្រព្រឹត្ដ​បទល្មើស​ចោរកម្ម ឬលេងល្បែងស៊ីសងបៀរអាប៉ោងកន្ទុយលេខ ឬ​ជួញដូរ ប្រព្រឹត្ដគ្រឿងញៀននៅឯណាទេ?

បើបក្សជួងបំផ្លាញជាតិពិតមែន ១១ឆ្នាំមកនេះ មុខជាសមល្មម នឹងបណ្ដុះបានជន​ពាលា​អាវ៉ាសែ អុកឡុកពេញសង្គមមិនខាន។ ផ្ទុយទៅវិញ​សមាជិក និងអ្នកគាំទ្របក្សជួង​ជាទូទៅជាជនគំរូ ទាំងក្នុងគ្រួសារ និងសហគមន៍។ ភាពមានវិន័យ តាមផ្លូវថ្លៃថ្នូរមិនសុំ​សន្លឹកឆ្នោតគេ អំឡុងពេល​យុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោត ឃុំសង្កាត់ថ្មីៗនេះ ជាការ​បង្ហាញ​ជាក់លាក់ ពីផលវិជ្ជមាន នៃការពន្យល់របស់ប្រមុខបក្សជួងហើយ។

យ៉ាងណាក៏ដោយ គេនៅតែមើលមិនឃើញ ពីចំណុចល្អ ដែលគ្មានបក្សដែលថា ខ្លួន​ត្រឹមត្រូវ​ណាមួយ អាចធ្វើបានដូច បើគេពាក់វ៉ែនតាខ្មៅ សម្លឹង​មកបក្សជួងដោយអគតិ។ ប្រមុខបក្សជួង បាននិយាយជាង៤ពាន់ម៉ោងហើយ។ គាត់ទទួលខុសត្រូវគ្រប់ម៉ាត់ ដែល​គាត់​បានខ្ជាក់។ សំឡេងក៏នៅ​មនុស្សក៏នៅ បើនរណាយល់ថា មិនត្រឹមត្រូវត្រង់ណា អាច​លើកយកមកតតាំងគ្នាបាន តែកុំចេញមកបំពានថា គេចេះតែជេរមួយមុខ នោះអ្នកមុខ​ជា​ត្រូវបានក្មេងជេរមិនខាន។

ឈ្មោះថា “បក្សអាយ៉ង” ត្រូវបានគេបោះ មកឲ្យបក្សជួង។ បើអ្នកពិចារណាអំពី​យន្ដការ​៨ចំណុច នោះអ្នកមុខជាឃើញថា នេះជាយន្ដការ​ធានា​តុល្យភាពអំណាច បំបែក​អំណា​ចប្រមូលផ្ដុំសព្វថ្ងៃ។ តើមានឬដែលបក្សអាយ៉ង ចង់បំបែកអំណាចមេអាយ៉ង?

តាមពិតទៅ បក្សកាន់អំណាចមិនជាស្រួលចិត្ដ ជាមួយបក្សជួងប៉ុន្មានទេ ប៉ុន្តែគេ​ក៏មិន​ទាន់ដឹងថា ត្រូវធ្វើបែបណាចំពោះពួកជួង បើពួកជួងចូលរួម​នយោបាយ ដោយ​ស្មោះត្រង់​មានការយល់ដឹងដូច្នេះ។ ក្រោយការបោះឆ្នោត តើហេតុអ្វីទើបគេព័ទ្ធវ៉ៃ ស្រោចមកលើ​កូន​បក្សនេះម្ល៉េះ?

ចាស់ថា គេចង់ស៊ីឆ្កែ គេចោទថាឆ្កែនោះឆ្កួតទៅ មុខជាធ្វើឆ្កែនោះស៊ី បានមិនខាន។ នេះ​ជាទង្វើរបស់ជនថោកទាប ទាំងន័យត្រង់ ទាំងន័យធៀប។ ជាការពិត បក្សកាន់អំណាច​ពិតជាបានចំណេញខ្លះ ពីបក្សជួង ដែលបក្សជួងបានបើកបង្ហាញ ពីភាពស្មោគគ្រោគ​របស់​បក្សប្រឆាំងធំបំផុតជួសខ្លួន ព្រោះគេក៏ចង់វ៉ៃសង្រ្គោះជាតិដែរ ប៉ុន្តែដោយសារតែ​ខ្លួន​គេមិនស្អាត ទើបវ៉ៃគេមិនមុត។ ត្រង់នេះហើយ ទើបគេថាបក្សជួង ជាអាយ៉ង។

យ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រមុខបក្សជួងធ្លាប់បានផ្ញើរសារ ទៅបក្សកាន់អំណាចរួចហើយថា “កុំភ្លេចថា ពេលពលរដ្ឋចេះដឹង បក្សប្រឆាំងក្រឡុក​បោក​ពលរដ្ឋលែងកើត ប៉ុន្ដែ​ពេល​នោះ​បក្សកាន់អំណាច ក៏ក្រឡុកពលរដ្ឋមិនបានដូចគ្នា”។ បក្សជួងនៅឈរជើង លើ​ទីលាន​នយោបាយបាន ច្បាស់ណាស់​ដោយសារតែបក្សកាន់អំណាច គេមានអធ្យាស្រ័យដែរ តែ​សូមកុំច្រលំថា មកពីជាអាយ៉ង ទើបគេមិនធ្វើបក្សជួងស៊ី ផ្ទុយទៅវិញ​ដោយសារ​តែ​តម្លៃ​​នៃភាពល្អត្រឹមត្រូវ របស់បក្សជួងផ្ទាល់ ទើបយើងអាចឈរជើងបាន។

តាមដានគ្រប់បក្សជារឿង ដែលពលរដ្ឋគ្រប់រូបគួរធ្វើ មិនមែនឲ្យតែឭថាប្រឆាំង សុទ្ធ​តែល្អទេ។ សំខាន់រឿងត្រូវឬខុស មិនសំខាន់ថាធំឬតូចឡើយ។ បើនរណាហ៊ានទាញថា ធំ=ត្រូវ តូច=ខុស នោះអាចមកតតាំងបាន។ សូមតាមដានមើលថា តើគេប្រឆាំង​នឹង​របៀបដឹកនាំ ឬប្រឆាំងនឹងបុគ្គល? ឬប្រឆាំងដោយសារតែគេឈ្មោះ ជាបក្សប្រឆាំង?

វាមិនទាន់ខុសឬត្រូវ ល្អឬអាក្រក់ឡើយ ដែលនរណាម្នាក់គាំទ្របក្សណា។ សំខាន់ថា តើ​ហេតុផលអ្វី ទើបគេជ្រើសរើសគាំទ្របក្សនោះ? តើព្រោះ​ចង់រក្សាប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ឬដោយ​សារចាញ់បោកគេ ឬដោយសារមានហេតុផលត្រឹមត្រូវ ក្នុងការគាំទ្រ? នោះ​ទើប​ជា​រឿង ដែលយើងគួរតែ​ពិភាក្សាគ្នា។ បើត្រឹមមានស្លាក ជាគណបក្សប្រឆាំងធំបំផុត ហើយ​មកខ្ទប់ដំណើរលូតលាស់ របស់បក្សតូចៗ នោះវាបង្ហាញពីការភ័យខ្លាចក្នុងចិត្ដ ថាបក្ស​ដទៃ នឹងមកដណ្ដើមយកឈ្មោះជា “គណបក្សប្រឆាំងដាច់មុខ” ពីបក្សខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ។

មធ្យោបាយល្អបំផុត គឺពលរដ្ឋតាមដានគ្រប់បក្សទាំងអស់គ្នា ហើយម្នាក់ៗជ្រើសរើស​យក​បក្ស ដែលខ្លួន​ពេញចិត្ដ ដោយការយល់ដឹង និង​ការទទួល​ខុសត្រូវ៕

——————–
ដោយ ប៉ាង វ៉ាន់ថោន
——————–

អត្ថបទស្ដីពី«គណបក្ស​ប្រឆាំង​ពីរត្រួត»ខាងលើ ត្រូវបានផ្ញើរ​មក​ទស្សនាវដ្ដី និងត្រូវបាន​ចុះផ្សាយ ក្នុងក្របខណ្ឌសេរីភាព​​ នៃការបញ្ចេញមតិ។ ទស្សនាវដ្ដី​បានធ្វើការកែសម្រួល នូវ​ឃ្លាឃ្លោង​មួយចំនួន និងកំហុសអក្ខរាវិរុទ្ធខ្លះៗ ប៉ុន្តែអត្ថន័យដើម​​របស់​អត្ថបទ និងអ្វី​ដែលស្មេរ​ចង់​អះអាង មិនត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរទេ។

ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះ ទស្សនាវដ្ដីសូមធ្វើការលើកទឹកចិត្ត ដល់មិត្តអ្នកអានទាំងអស់ ដែល​មានបំណងចង់ផ្ញើរជា​អត្ថបទ​​ស្រាវជ្រាវ ប្រលោមលោក ល្បែង​កំសាន្ដ ល្បងប្រាជ្ញា ឬមតិ​យោបល់ទាក់ទងនឹងអ្វីក៏ដោយ ដែលបម្រើ​ដល់​ប្រយោជន៍​សង្គម ឬប្រយោជន៍​សហគមន៍ មកទស្សនាវដ្ដី។ សូមសរសេរ​អត្ថបទ ឬឯកសារទាំងនោះ ដោយ​ប្រើពុម្ពអក្សរខ្មែរ​យូនីកូដ (Khmer Unicode) ដាក់លើ «Microsoft Word file» ហើយផ្ញើរ​មកទស្សនាវដ្ដី​តាម​រយៈ​ ខ្សែភ្ជាប់នេះ (ចុចពីលើ) ឬតាម​មែល​ [email protected]



លំអិតបន្ថែមទៀត

កម្ពុជា

សម រង្ស៊ី ថា​​កំពុង​ត្រៀម​វិធានការ​«ការពារ​អ្នកគាំទ្រ» ពេល​លោក​វិល​ចូល​ស្រុក

«ខ្ញុំត្រូវតែ ការពារ​អ្នកគាំទ្រ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងអ្នកដែលចូលរួម រៀបចំដំណើរ​មាតុភូមិនិវត្តន៍របស់ខ្ញុំ» នេះ ជាការអះអាងឡើង របស់មេដឹកនាំប្រឆាំង លោក សម រង្ស៊ី ពីរដ្ឋធានីប៉ារីស ប្រទេសបារាំង ...
កម្ពុជា

កឹម សុខា ផ្ញើរសារ​ជូនពរ​ឆ្នាំថ្មី ឲ្យខ្មែរ​រួបរួម ដើម្បី​យកឈ្នះ​«Covid-19»

លោក កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលត្រូវបានរបបក្រុងភ្នំពេញ រំលាយចោល កាលពីចុងឆ្នាំ២០១៧ បានយកឱកាស នៃការជូនពរឆ្នាំថ្មី របស់លោក ដើម្បីអំពាវនាវឲ្យមានការរួបរួម សម្រាប់ការយកឈ្នះលើជំងឺ «Covid-19» ...
កម្ពុជា

សម រង្ស៊ី ប្រាប់​ទៅ​«ហ៊ុន សែន ឯង បើខឹងគោ កុំទៅវ៉ៃរទេះ»

«បើខឹងទណ្ឌកម្មពី សហភាពអឺរ៉ុប កុំទៅរករឿងអ្នកគាំទ្រ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ រាប់លាននាក់ នៅប្រទេសកម្ពុជា» នេះ ជាការអះអាងឡើង របស់លោក សម រង្ស៊ី ប្រធានស្ដីទីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ តបនឹងការគម្រាមរបស់លោក ...

Comments are closed.

យល់ស៊ីជម្រៅផ្នែក ទស្សនៈប្រិយមិត្ត

ទស្សនៈប្រិយមិត្ត

លិខិតប្រិយមិត្ត៖ តើចិនអាចធ្វើដំណើរ ទៅដល់ណា?

ទស្សនៈប្រិយមិត្ត

លិខិតប្រិយមិត្ត៖ មូលហេតុ៥ ដែល​«អាមេរិកនិង​កម្ពុជា»​ត្រូវតែជិតស្និតគ្នា

គេតែងដឹង និងយល់ស្របជាទូទៅស្រាប់ហើយថា ទំនាក់ទំនងការទូតរវាង«អាមេរិកនិង​កម្ពុជា» ជាទំនាក់ទំនង​ដែល​រដាក់រដុប ជូរចត់ច្រើន​ជាងផ្អែមល្ហែម ក្នុងរយៈពេល៧០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ។ យ៉ាងនេះក៏ដោយ គូភាគីរដ្ឋទាំងទ្វេរ នៅតែ​ប្រឹងប្រែង ធ្វើការ​កែលម្អរ ធ្វើអោយប្រសើរឡើង តាំងពីសម័យកាលសង្គ្រាមត្រជាក់ រហូតមកដល់សម័យកាល​សាកល​ភាវូបនីយកម្ម​បច្ចុប្បន្ន។ ...
ទស្សនៈប្រិយមិត្ត

លិខិតប្រិយមិត្ត៖ ការគោរពបូជា​នូវទិស​ទាំង៦ តាមបែប​ព្រះពុទ្ធសាសនា

បុរសស្រ្តីទាំងឡាយ អ្នកប្រាថ្នាចង់បាន នូវសិរីសួស្តី ក្នុងការរស់នៅ គួរគប្បីប្រតិបត្តិបូជា នូវទិសទាំង៦ តាមបែប​ព្រះពុទ្ធសាសនា ៖ កើត ត្បូង លិច ជើង លើ ...