អ្នកជំនាញ អ.ស.ប បន្ត​ព្រមានថា ច្បាប់ថ្មី​របស់កម្ពុជា បង្កគ្រោះ​ដល់​សិទ្ធិ

អ្នកជំនាញ អ.ស.ប (អង្គការសហប្រជាជាតិ) ក្នុងវិស័យសិទ្ធិមនុស្ស​ មួយក្រុម បានចេញ​សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ ជាសាធារណៈ និងជាថ្មីទៀត ព្រមានថា ច្បាប់ថ្មី ស្តីពីការគ្រប់គ្រង​ប្រទេសជាតិ ស្ថិតក្នុងភាពអាសន្ន របស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការឆ្លើយតប ទៅនឹង​ហានិភ័យ ដោយការរាតត្បាត នៃជំងឺ«Covid-19» រំលោភសិទ្ធិឯកជន រឹតត្បិតការបញ្ចេញ​មតិ​ដោយសេរី និងដាក់ជាបទព្រហ្មទណ្ឌ ចំពោះការជួបប្រជុំដោយសន្តិវិធី។

ការព្រមានរបស់ក្រុមអ្នកជំនាញ អ.ស.ប ចំនួន៩នាក់ ជាពិសេសមានអ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត (Rhona Smith) ដែលអ្នករាយការណ៍ពិសេស ស្តីពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា មួយរូប​ផង ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលិខិតមុន របស់ក្រុមអ្នកជំនាញទាំងនោះ ដែលត្រូវបានផ្ញើរ ទៅ​កាន់​រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា  តាំងពីថ្ងៃទី០៩ ខែមេសា មិនមានការឆ្លើយតប ​ជាវិជ្ជមាន​ត្រឡប់​មកវិញ។

ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ ដែលចេញផ្សាយ ក្នុងថ្ងៃសុក្រទី១៧ ខែមេសា ពីក្រុងហ្សឺណែវ (ស្វីស) ក្រុមអ្នកជំនាញ របស់អង្គការពិភពលោក បានបន្តសង្កត់ធ្ងន់ថា «វិធានការនានា ដែល​ដាក់ចេញ ក្នុងស្ថានភាពមានអាសន្ន ត្រូវតែជាការចាំបាច់ និងសមាមាត្រ ទៅនឹងវិបត្តិ នានា ដែលត្រូវស្វែងរកដំណោះស្រាយ»។

អ្នកជំនាញ អ.ស.ប បានលើកឡើងថា ពាក្យដែលប្រើប្រាស់ នៅក្នុងច្បាប់ថ្មី មានន័យ​«ទូលាយ» ដែលអាចឲ្យរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន យកទៅប្រើ ដើម្បី«រំលោភ​លើសិទ្ធិ​ឯកជន និងរឹតត្បិត ដោយមិនចាំបាច់ នូវសិទ្ធិសេរីភាព ក្នុងការបញ្ចេញមតិ សិទ្ធិសេរីភាព​ខាងសមាគម និងសិទ្ធិជួបប្រជុំដោយសន្តិវិធី»។

សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ បានបរិហារច្បាប់ថ្មីថា៖

«ផ្តល់អំណាចទូលំទូលាយ ដល់រដ្ឋាភិបាលក្នុងរយៈពេល ៣ ខែដំបូង រួមមានការរឹតត្បិត និងការហាមឃាត់ លើការចែកចាយព័ត៌មាន និងវិធានការសម្រាប់ “ការតាមឃ្លាំមើល និងតាមដាន តាមគ្រប់មធ្យោបាយ”។»

អ្នករាយការណ៍ពិសេស ស្តីពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត ត្រូវបាន​ស្រង់​សំដី មកបញ្ជាក់ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍នោះថា៖ 

«ការដាក់ទោសទណ្ឌ និងការផាកពិន័យ គួរតែស្រប ទៅនឹងស្ថានទម្ងន់ទោស ដែលបាន​ប្រព្រឹត្ត ដោយពិចារណា ទៅលើស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច របស់បុគ្គលម្នាក់ៗ។ បញ្ហានេះ ពាក់ព័ន្ធ​ជាពិសេស សម្រាប់អ្នកគ្មានការងារធ្វើ និង/ឬ មិនអាចរកប្រាក់ចំណូលបាន ដោយសារ​តែវិធានការ​បន្ទាន់នេះ។»

អ្នកស្រីបន្តថា៖

«អាជ្ញាធរកម្ពុជា គួរតែចាត់វិធានការយ៉ាងសកម្ម ដើម្បីធានាថា មនុស្សគ្រប់រូប​មានសិទ្ធិ​ស្មើគ្នា ក្នុងការទទួលបាន សេវាសុខភាពសមរម្យ និងអនុម័តវិធានការពិសេស សម្រាប់​បុគ្គល និងក្រុមនានា ដែលស្ថិតក្នុងស្ថានភាពងាយរងគ្រោះ រួមទាំងអ្នកដែលមានជម្ងឺរ៉ាំរ៉ៃ ជនពិការ មនុស្សចាស់ជរា ជនជាប់ឃុំ ប្រជាជនក្រីក្រនៅតាមជនបទ ជនជាតិដើម​ភាគតិច និងជាតិពន្ធុភាគតិចជាដើម។»

អ្នកស្រី ស្មីត បានមានប្រសាសន៍ទៀតថា ទណ្ឌកម្ម និងការទទួលខុសត្រូវផ្នែកព្រហ្មទណ្ឌ​ដែលមានចែងក្នុងច្បាប់ថ្មីនេះចំពោះនីតិបុគ្គល ក៏អាចរួមបញ្ចូលផងដែរ នូវសង្គមស៊ីវិល និងអង្គការសិទ្ធិមនុស្សទាំងឡាយ ដែលប្រតិបត្តិការ នៅក្នុងបរិយាកាសមួយ​ដែលមាន​ការរឹតត្បិត​ខ្លាំងរួច​ទៅហើយ។ អ្នកស្រីថា៖

«ស្ថានភាពអាសន្ន គួរតែត្រូវបានណែនាំ ដោយគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស ហើយទោះជាស្ថិត​ក្នុង​កាលៈទេសៈណាក៏ដោយ មិនគួរយកធ្វើជាលេស ឬជាការដោះសារណាមួយ ចំពោះ​ការបង្ក្រាប ក្រុមអ្នកមានមតិប្រឆាំង ឬផលប៉ះពាល់មិនសមាមាត្រា និងអវិជ្ជមាន ដល់ក្រុម​ណាមួយ​ផ្សេងទៀតឡើយ។»

ក្រុមអ្នកជំនាញ ដែលចូលរួមចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ខាងលើ រួមមាន៖

  • អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត
  • លោក «Dainius Pras» អ្នករាយការណ៍ពិសេស ស្តីពីសិទ្ធិសុខភាពរាងកាយ និង​សុខភាព​ផ្លូវចិត្ត
  • អ្នកស្រី «Fionnuala D. NíAoláin» អ្នករាយការណ៍ពិសេស ស្តីពីការលើកកម្ពស់ និង​ការការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងសេរីភាពជាមូលដ្ឋាន ទន្ទឹមនឹងប្រឆាំង​នឹងអំពើ​ភេរវកម្ម
  • អ្នកស្រី «Agnès Callamard» អ្នករាយការណ៍ពិសេស ស្តីពីការសម្លាប់ភ្លាមៗ ឬតាម​អំពើចិត្ត ក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ និងក្រុមការងារ ស្តីពីការឃុំខ្លួនដោយបំពាន
  • លោក «Jose Jose Antonio Guevara Bermúdez» (ម៉ិកស៊ីក ប្រធាន​អ្នករាយការណ៍)
  • អ្នកស្រី« Elina Steinerte» (ឡេតូនី អនុប្រធានផ្នែកតាមដាន)
  • អ្នកស្រី «Leigh Toomey« (អូស្ត្រាលី អនុប្រធានផ្នែកទំនាក់ទំនង)
  • លោក «Sètondji Roland Adjovi» (បេណាំង)
  • និងលោក «Seong-Phil Hong» (សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ)៕

មតិយោបល់

ទស្សនាវដ្ដីមនោរម្យ

FREE
VIEW