បាញ់ប្រហារ​នៅ​តិចសាស់ ព្រោះ​ការស្អប់ខ្ពើម? ស្លាប់​២០នាក់ របួស​២៦នាក់

បាញ់ប្រហារ​នៅតិចសាស់ – សហរដ្ឋអាមេរិកបានកាន់ទុក្ខសារជាថ្មី បន្ទាប់ពី​ការបាញ់​ប្រហារ​ដ៏រង្គាលមួយ បានកើតឡើងក្នុងថ្ងៃសៅរ៍ ទី៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៩ម្សិលម៉ិញ ក្នុង​មជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម នៃក្រុង «El Paso» រដ្ឋតិចសាស់ (ភាគខាងត្បូង) ដែលបង្ក​ឲ្យមនុស្ស​២០នាក់ស្លាប់ និង​២៦នាក់របួស។ ទស្សនាវដ្ដីមនោរម្យ.អាំងហ្វូ សូមជម្រាប​ជូន​ប្រិយមិត្ត អំពីអ្វីដែលបានដឹង ជុំវិញហេតុការណ៍នេះ។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះ បានក្លាយជាការបាញ់សម្លាប់ យ៉ាងរង្គាល លើកទី៨ នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៃ​សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលអាចកើតឡើង ពីចរិតស្អប់ខ្ពើម របស់ជនសង្ស័យអាយុ២១ឆ្នាំ។ នេះ បើតាមការអះអាង របស់នគរបាលតំបន់ ដែលកំពុងសិក្សា ទៅលើឯកសារមួយ ដែល​ទើប​នឹងត្រូវបានបង្ហោះ នៅលើគេហទំព័រ «8Chan» ប៉ុន្មាននាទីមុន​ពេលកើតហេតុ។

ឯកសារដ៏គួរឲ្យសង្ស័យនោះ បានសរសេរទទួលស្គាល់ និងចាត់ទុកការបាញ់ប្រហារនេះ ថា​ជា«ចម្លើយមួយ ទៅនឹងការឈ្លានពាន នៃបណ្ដាជននិយាយភាសាអេស្ប៉ាញ ក្នុងរដ្ឋ​តិចសាស់»។

តើរឿងរ៉ាវកើតឡើង យ៉ាងដូម្ដេច?

ខ្មាន់កាំភ្លើងបានបើកការបាញ់រះ នៅពេលដើរជុំវិញ និងនៅខាងក្នុង ផ្សារទំនើបឈ្មោះ «Walmart» នៃក្រុង «El Paso»។ នគរបាលបានអះអាង ទទួលបានសញ្ញាអាសន្ន នៅ​វេលាម៉ោង១០និង៣៩នាទីព្រឹក (ម៉ោងនៅក្នុងរដ្ឋតិចសាស់)។

ទូរទស្សន៍តំបន់ «KTSM» បានបង្ហាញរូបថតដំបូងគេ របស់ជនសង្ស័យ ដែលថតចេញ​ពីកាម៉េរ៉ាសុវត្ថិភាព របស់ផ្សារទំនើប។ ជននោះពាក់អាវក្រម៉ៅ ខោគគី កាន់អាវុធវែង និងមានកាសពាក់ជាប់នឹងត្រចៀក។

នគរបាលបានអះអាងថា នៅវេលានោះ មានមនុស្សម្នា ដែលជាអតិថិជន នៃមជ្ឈមណ្ឌល​ពាណិជ្ជកម្ម រវាងពី១០០០នាក់ ទៅដល់៣០០០នាក់។

សាក្សីម្នាក់ត្រូវបានស្រង់សំដី ដោយសារព័ត៌មាន «El Paso Times» មកផ្សាយថា ជន​សង្ស័យ​បានបាញ់តម្រង់មករកខ្លួន តែខ្លួនបានគេចផុត និងបានលាក់ខ្លួន ជាមួយ​ម្ដាយ នៅត្រង់ច្រកចូល ទៅក្នុងហាងទំនិញ។ សាក្សីអះអាងទៀងថា អាវុធដែល​ជនសង្ស័យ​កាន់ គឺជាប្រភេទ «AK-47»។

កងកម្លាំងនគរបាល បានធ្វើអន្តរាគមន៍ នៅវេលាម៉ោង១០ និង៤៥នាទី ពោលគឺ​៦នាទី​ក្រោយទទួលបាន​សញ្ញាអាសន្ន។ ជនសង្ស័យបានប្រគល់ខ្លួន ឲ្យអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួន នៅ​ពេល​បន្ទាប់មក។

បន្ទាប់ពីការស្រាវជ្រាវ និងអង្កេតក្នុងជំហានដំបូងរួច អាជ្ញាធរបានសន្និដ្ឋានថា ការបាញ់​ប្រហារ ត្រូវបានប្រព្រឹត្តិឡើង ដោយជនសង្ស័យ តែម្នាក់ឯងប៉ុណ្ណោះ។

ចុះតុល្យភាព?

មកដល់ពេលនេះ តុល្យភាពជាបណ្ដោះអាសន្ន បានបញ្ជាក់ថា ជនសង្ស័យបានបាញ់​មនុស្ស ស្លាប់២០នាក់ និងរបួស ២៦នាក់ផ្សេងទៀត។ ពីក្នុងចំណោមអ្នករបួស មានមួយ​ចំនួន ស្ថិតក្នុងសភាពធ្ងន់ធ្ងរ។

ប្រធានាធិបតីម៉ិចសិក លោក «Andrés Manuel López Obrador» បានអះអាងថា ពលរដ្ឋម៉ិចសិកបីនាក់ ស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកស្លាប់ និង៦នាក់ទៀត ស្ថិតក្នុងចំណោម​អ្នករងរបួស។

ប៉ុន្តែបើតាមទូរទស្សន៍ «CNN» បានពន្យល់ឲ្យដឹងថា តុល្យភាពអាចធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះ ដោយ​ហេតុថា ជនរងគ្រោះមួយភាគទៀត ដែលជាជនបរទេសគ្មានក្រដាសស្នាម មិនបានទៅធ្វើការព្យាបាលខ្លួន នៅឯមន្ទីរពេទ្យទេ ដោយខ្លាចមានការចាប់បញ្ជូនខ្លួន ចេញពី​សហរដ្ឋអាមេរិក។

ជនសង្ស័យជានរណា?

អាជ្ញាធរមិនទាន់ទម្លាយឲ្យដឹង ពីអត្តសញ្ញាណពិត របស់ជនសង្ស័យម្នាក់នេះ នៅឡើយ។ តែបណ្ដាញផ្សព្វផ្សាយអាមេរិក បានអះអាងថា ជននេះអាយុ២១ឆ្នាំ ជាអ្នករស់នៅ​ក្នុង​ក្រុង «Allen» ជាយក្រុង «Dallas (រដ្ឋធានី នៃរដ្ឋតិចសាស់)» ដែលមានចំងាយ ជាង​១០០០គីឡូម៉ែត្រ ពីក្រុង «El Paso»។

ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទាំងនោះ បានស្រង់ប្រភពពីមន្ត្រីនគរបាល មកបញ្ជាក់ថា ជននេះ​មាន​ឈ្មោះ «Patrick Crusius»។

នៅលើគណនីទ្វីសធើរមួយ ដែលមានឈ្មោះជនខាងលើ គេឃើញមានបង្ហោះសារគាំទ្រ ទៅដល់​លោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) ជាពិសេសការស្វាគមន៍ ចំពោះការគោរព​កិច្ចសន្យា របស់លោក ក្នុងការសាងសង់ជញ្ជាំង ខណ្ឌរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេស​ម៉ិចសិក។ ប៉ុន្តែគណនីនោះ ដែលមិនមានសកម្មភាពអ្វីថ្មី តាំងពី២ឆ្នាំមកនោះ ទើប​ត្រូវបាន​ក្រុមហ៊ុនទ្វីសធើរបិទ កាលពីយប់ថ្ងៃសៅរ៍។

គោលបំណង នៃការ«បាញ់ប្រហារ​នៅតិចសាស់»

នាយនគរបាលក្រុង «El Paso» បានលើកឡើង ពីលទ្ធភាព​នៃ«ឧក្រិដ្ឋកម្មមួយ ដែល​កើតចេញ ពីភាពស្អប់ខ្ពើម»។ ភាពស្អប់ខ្ពើម ដែលជាពាក្យត្រូវបានប្រើ នៅសហរដ្ឋ​អាមេរិក ជំនួសឲ្យទង្វើប្រកាន់ពូជសាសន៍ និងភាពរើសអើង។ 

ក្នុងខណៈនេះ អាជ្ញាធរកំពុងពិនិត្យស្រាវជ្រាវ ទៅលើឯកសារមួយ ដែលត្រូវបានបង្ហោះ នៅលើ​គេហទំព័រ «8Chan» ល្បីខាងផ្ទុកព័ត៌មានទាំងឡាយ ទាក់នឹងទ្រឹស្ដីប្រកាន់​ពូជសាសន៍ និងការរើសអើង។ អាជ្ញាធរត្រូវការចង់ដឹងថា តើឯកសារនោះ ពិតជារបស់​ជនសង្ស័យ ឬយ៉ាងណា?

បើតាមទូរទស្សន៍ «CNN» បានឲ្យដឹងថា ឯកសារនោះ មាន៤ទំព័រ ហើយត្រូវបានបង្ហោះ នៅលើ​គេហទំព័រខាងលើ ២០នាទី មុនហេតុការណ៍កើតឡើង។ ឯកសារនោះ មានសរសេរ​អមមកជាមួយ នូវឃ្លា «ខ្ញុំទំនងជានឹងស្លាប់ ក្នុងថ្ងៃនេះ» និងមានសរសេរគាំទ្រ ការបាញ់​ប្រហារ នៅក្នុងប្រទេសញូហ្សេឡែន កាលពីពាក់កណ្ដាលខែមិនា ដែលបណ្ដាលឲ្យមនុស្ស ជាង៥០នាក់​ស្លាប់។

សារព័ត៌មាន «New York Times» បានដកស្រង់សំណេរ ពីក្នុងឯកសារនោះ មកបញ្ជាក់​ថា ការវាយប្រហារខាងលើ ជា«ចម្លើយមួយ ទៅនឹងការឈ្លានពាន នៃបណ្ដាជន​និយាយ​ភាសាអេស្ប៉ាញ ក្នុងរដ្ឋតិចសាស់» ដោយបញ្ជាក់ថា ម្ចាស់ឯកសារនេះ មានការស្អប់ខ្ពើម​ជាពន់ពេក ចំពោះជនអន្តោរប្រវេសន៍ និងមានការបារម្ភថា រដ្ឋតិចសាស់ នឹងធ្លាក់​ទៅក្រោម​ឥទ្ធិពល របស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ក្នុងពេលណាមួយ។

ស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រ

ក្រុង «El Paso» ស្ថិតនៅជាប់ព្រំដែន អាមេរិក-ម៉ិចសិក ហើយក៏ជាទីក្រុងមួយ នៃតំបន់​ត្រីកោណ រវាងក្រុង «Las Cruces» របស់រដ្ឋ «New Mexico» នៃសហរដ្ឋអាមេរិក និង​ក្រុង «Ciudad Juarez» នៃប្រទេសម៉ិចសិកដែរ។

ទីក្រុងនេះ មានបណ្ដាជនរស់នៅ ប្រមាណជា២,៥លាននាក់ ដែលសម្បូរដោយបណ្ដាជន មាន​សញ្ជាតិពីរ និងនិយាយភាសារពីរ (អង់គ្លេស និងអេស្ប៉ាញ)។ ប៉ុន្តែដូចបានជម្រាប​ជូន ពីខាងលើរួច ទីក្រុងនេះ មានចំងាយជាង១០០០គីឡូម៉ែត្រ ពីលំនៅដ្ឋានរបស់​ជន​សង្ស័យ ហើយដើម្បីមកដល់ទីនេះ ជនសង្ស័យត្រូវធ្វើដំណើរ បើតាមរថយន្ដ មិនតិច​ជាង៩ម៉ោង​ទេ៕