រដ្ឋសភានៃប្រទេសអ៊ីតាលី ដែលជាសមាជិកដ៏សំខាន់មួយ របស់សហភាពអ៊ឺរ៉ុប បានអនុម័តញត្តិមួយ កាលពីថ្ងៃអង្គារទី១២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ ដើម្បីចាត់រដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួន ឲ្យ«អញ្ជើញ»ភាគីជម្លោះខ្មែរទាំងអស់ធ្វើការជជែកគ្នា និងត្រូវចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ក្នុងដំណើរការនីតិវិធី របស់គណៈកម្មការអ៊ឺរ៉ុប ដើម្បីឈានទៅព្យួរប្រទេសកម្ពុជា ចេញពីកម្មវិធីអនុគ្រោះពន្ធ «EBA»។
ញត្តិស្នើដំណោះស្រាយ លេខ «7-00173» របស់លោកតំណាងរាស្ត្រអ៊ីតាលី «Formentini Paolo» ដែលត្រូវបានដាក់ ឲ្យពិភាក្សាដេញដោល និងអនុម័ត្រនៅក្នុងថ្ងៃតែមួយ (ថ្ងៃអង្គារទី១២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩) បានសំដែងពីការព្រួយបារម្ភ ចំពោះការដើរថយក្រោយ នៃស្ថានការណ៍នយោបាយ និងសង្គមស៊ីវិល នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ញត្តិនោះដែលទស្សនាវដ្ដីមនោរម្យ.អាំងហ្វូចូលទៅពិគ្រោះ បានសរសេរយកមកបញ្ជាក់ នូវព្រឹត្តិការណ៍ជាច្រើនដែលបានកើតឡើង ដ៏ចម្រូងចម្រាស់នៅកម្ពុជា មានដូចជាការឃាត់ខ្លួនលោក កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដោយតុលាការកំពូល និងការបោះឆ្នោតជាតិ ថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨ជាដើម។ ញត្តិបានបន្តថា៖
«ប្រទេសកម្ពុជា ទទួលផលពីរបបអនុគ្រោះពន្ធ «GSP» ដ៏ប្រសើរជាងគេបំផុត របស់សហភាពអ៊ឺរ៉ុប ហៅថា “EBA” – ហើយរវាងពីឆ្នាំ២០១៤ មកទល់នឹងឆ្នាំ២០២០ ថវិកាប្រមាណជា ៤១០លានអ៊ឺរ៉ូរបស់សហភាពអ៊ឺរ៉ុប ត្រូវបានផ្ដល់ទៅឲ្យប្រទេសកម្ពុជា នៅក្នុងក្របខណ្ឌនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការអភិវឌ្ឍ ក្នុងនោះ១០លានអ៊ឺរ៉ូ ដែលសម្រាប់គាំទ្រកំណែទម្រង់ការបោះឆ្នោតនៅក្នុងប្រទេស កំពុងស្ថិតក្នុងការព្យួរ។»
ចំណាត់ការបីចំណុច ដែលញត្តិនោះចាត់រដ្ឋាភិបាលអ៊ីតាលី ឲ្យទទួលបន្ទុករួមមាន៖
១) ត្រូវអញ្ជើញភាគីជម្លោះខ្មែរទាំងអស់ មានទាំងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នផង (…) ដើម្បីបង្កើតបរិយាកាសនៃភាពទុកចិត្ត តាមរយៈការជជែកពិភាក្សា ជាមួយគ្រប់តួអង្គទាំងអស់ ដើម្បីធានាពីសិទ្ធសេរីភាព ក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងការធ្វើសមាគម ដែលមានចែង នៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ១៩៩១។
២) ត្រូវរក្សាការចូលរួមយ៉ាងសកម្ម នៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សា ដោយគោរពតាមបទប្បញ្ញត្តិទាំងឡាយនៃសហភាពអ៊ឺរ៉ុប ជុំវិញនីតិវិធីជាធរមាន ស្ដីពីអនាគតរបស់ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ «EBA» សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយឈរលើការសម្រេច របស់គណៈកម្មការអ៊ឺរ៉ុប។
៣) ត្រូវវាយតម្លៃលទ្ធភាព ដែលអាចឈានទៅអនុម័តគម្រោង ស្ដីពីសមត្ថកិច្ចនៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដើម្បីដាក់ឲ្យមាននូវប្រព័ន្ធកំណែទម្រង់ សំដៅពង្រឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងដាក់ឲ្យអនុវត្តន៍នូវស្ដង់ដាទាបបំផុត ដែលទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ អំពីដំណើរការបោះឆ្នោតទាំងឡាយនាពេលអនាគត រួមទាំងការរៀបចំការបោះឆ្នោត ដោយសេរី ពហុបក្ស និងដើម្បីធានា នូវគោលការណ៍ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះ នៃការចូលរួមពីសំណាក់សង្គមស៊ីវិល។
សូមបញ្ជាក់ដែរថា ក្នុងឱកាសទស្សនកិច្ច នៅប្រទេសអ៊ីតាលី កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០១៨ ប្រតិភូគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដឹកនាំដោយលោក សម រង្ស៊ី បានចូលរួមសវនការស្តីពីកម្ពុជា ដែលរៀបចំដោយគណៈកម្មាធិការកិច្ចការបរទេស នៃរដ្ឋសភាអ៊ីតាលី។ ការចូលរួមរបស់ក្រុមមេដឹកនាំប្រឆាំង បានបង្កើតឲ្យមានចំណាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងក្លា ពីសំណាក់ក្រុមអ្នកតំណាងរាស្ត្រអ៊ីតាលី នៅចំពោះវិបត្តិនយោបាយនៅកម្ពុជា៕
