កម្ពុជា

កែម ឡី៖ អង្គការ​ជាតិ-អន្តរជាតិ​ចំនួន៣០ ស្នើឲ្យ អ.ស.ប ចូល​អង្កេត​ឃាតកម្ម

អង្គការ​ជាតិ-អន្តរជាតិ​ចំនួន៣០ ទាំងនៅក្នុងស្រុក និងក្រៅស្រុក បានចេញសេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​រួមមួយ នៅថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០នេះ ស្នើឲ្យមានស៊ើបអង្កេត ទៅលើ​ករណី​បាញ់សម្លាប់លោកបណ្ឌិត កែម ឡី កាលពី៤ឆ្នាំមុន ដោយមានការចូលរួម ពីអង្គការ​សហប្រជាជាតិ (អ.ស.ប)។

លោក កែម ឡី ដែលជាអ្នកវិភាគ និងជាអ្នកធ្វើអត្ថាធិប្បាយនយោបាយ ដ៏ល្បីឈ្មោះ ត្រូវ​បានឃាតករឈាមត្រជាក់បាញ់សម្លាប់ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦ នៅ​ខណៈ​លោក កំពុងទទួលទានកាហ្វេ នៅក្នុងហាងលក់ទំនិញ ស្តាម៉ាត នៃស្ថានីយចាក់​ប្រេង​​ឥន្ទនៈ ស្ដុបបូកគោ កណ្ដាលរាជធានីភ្នំពេញ។

មកដល់ថ្ងៃនេះ មានតែបុរស អឿត អាង ហៅ ជួប សម្លាប់ តែម្នាក់គត់ ដែលត្រូវបាន​ចាប់ខ្លួន និងផ្ដន្ទាទោស នៅចំពោះអំពើមនុស្សឃាតខាងលើ។

សម្រាប់អង្គការជាតិ-អន្តរជាតិ ទាំង៣០ បានអះអាងថា អាជ្ញាធរកម្ពុជា មិនបាន​«ធ្វើការ​ស៊ើបអង្កេត ជាបន្ទាន់ ហ្មត់ចត់ និងដោយឯករាជ្យ»ទេ ខណៈជនសង្ស័យខាងលើ ដែល​អាជ្ញាធរចាប់ខ្លួនបាន គឺជាបុរសម្នាក់ ដែលបាន “សារភាព” ថាខ្លួនជាឃាតករ។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍បានរៀបរាប់​ថា លោក អឿត អាង ត្រូវបានផ្តន្ទាទោស ដោយដាក់​ពន្ធនាគារ​អស់មួយជីវិត បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់ការជំនុំជម្រះ រយៈពេលកន្លះថ្ងៃ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧ ដែលរងការរិះគន់យ៉ាងច្រើន ថាគ្មានបទដ្ឋានជំនុំជម្រះ ដែលអាច​ទទួល​យក​បាន និងគ្មានបទដ្ឋាន ជាលក្ខណៈអន្តរជាតិ។

ក្រុមអង្គការសមាគម ជាតិ-អន្តរជាតិ ទាំងនោះ បានសរសេរថា៖

«ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៦ អង្គការសិទ្ធិមនុស្សជាតិ និងអន្តរជាតិជាច្រើន បានអំពាវនាវ​ជាបន្តបន្ទាប់​ឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បង្កើតគណៈកម្មការស៊ើបអង្កេត​ឯករាជ្យមួយ ដើម្បី​ធ្វើការស៊ើបអង្កេតជាបន្ទាន់ ដោយមិនលម្អៀង និងមានប្រសិទ្ធភាព នៅក្នុងករណី​ឃាតកម្ម​នោះ ដោយមានគូសបញ្ជាក់ ទាក់ទងនឹងការពិនិត្យ លើជនដែលមានចំណែក​ត្រូវទទួលខុសត្រូវ ក្នុងបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌដទៃផ្សេងទៀត ក្រៅពីជនដៃដល់ ស្របតាម​បទដ្ឋានអន្តរជាតិ ដែលមានចែងក្នុងកតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិ ស្តីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយ (ក.អ.ស.ព.ន)។»

«គោលការណ៍នៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្តីពីការទប់ស្កាត់ ដោយប្រសិទ្ធភាព លើ​ការសម្លាប់​ក្រៅប្រព័ន្ធច្បាប់ ដោយបំពាន និងដោយឆាប់រហ័ស ក៏ដូចជា ពិធីសារបន្ថែម​រដ្ឋមីនីសូតា ស្តីពីការស៊ើបអង្កេត​លើការស្លាប់ក្រៅច្បាប់ បានគូសបញ្ចាក់យ៉ាងច្បាស់ ដល់​តួនាទី​របស់​រដ្ឋាភិបាល ក្នុងការស៊ើបអង្កេតការស្លាប់ ក្រៅច្បាប់នានា ព្រមទាំង​អោយ​បង្កើត​​គណៈកម្មការ​ស៊ើប​អង្កេត​ឯករាជ្យ នៅពេលដែលរដ្ឋនានា ដូចជាប្រទេស​កម្ពុជា​ជាដើម ដែលបញ្ហានីតិវិធីប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ក្នុងការស៊ើបអង្កេត អនុលោម​តាម​បទដ្ឋាន​​អន្តរជាតិ នៅមានកម្រិតនោះ។»

អង្គការ​ជាតិ-អន្តរជាតិ​ចំនួន៣០ ខាងលើ បានហៅភាពមិនអើពើ របស់របបក្រុងភ្នំពេញ នៅ​ចំពោះករណី​ឃាតកម្ម​នេះ ថាជាការបង្ហាញ​អំពី«វិសមានចិត្ត»មួយ នៃ​«ការសងសឹក»​ទៅលើលោក កែម ឡី។ សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​បានសរសេរថា៖

«ការបន្តមានវិសមានចិត្ត​របស់រដ្ឋាភិបាល ចំពោះករណីរបស់លោកបណ្ឌិត កែម ឡី នេះ បង្កើននូវវិមតិសង្ស័យថា ការធ្វើឃាតលោកនោះ គឺជាការសងសឹក ដោយសារលោក​បំពេញ​ការងារ ជាអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស។ លោកបណ្ឌិត កែម ឡី បានធ្វើការវិភាគបញ្ហា ទាក់ទងនឹងសង្គម និងនយោបាយជារឿយៗ។»

​អ្នកពាក្យនាំក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក ជិន ម៉ាលីន ត្រូវបានស្រង់សំដី ដោយសារព័ត៌មាន​ក្នុង​ស្រុក មកអះ​អាង​ថា កម្ពុជា​មិន​ធ្វើ​តាម​ការ​ទាមទារ ​របស់​ក្រុម​អង្គការសង្គមស៊ីវិល​ខាងលើ ដែលលោក​ហៅ​ថា មាន​និន្នាការ​ប្រឆាំង និង​មាន​«គំនុំ​»ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​ឡើយ។ អ្នកនាំពាក្យបានបញ្ជាក់ទៀតថា ជនដៃដល់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងផ្ដន្ទាទោស​រួចរាល់ ខណៈអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត កំពុងស្ថិតក្នុងដំណើរការស៊ើបអង្កេត និង​នីតិវិធី​តុលាការ។

សូមបញ្ជាក់ដែរថា ការជួបជុំនានា ដើម្បីធ្វើពិធីសាសនា ដើម្បីឧទ្ទិសឲ្យដួងវិញ្ញាណក្ខន្ធ លោកបណ្ឌិត កែម ឡី ក្នុងខួបឆ្នាំទី៤នេះ បានត្រូវបានអាជ្ញាធរកម្ពុជា ចាត់វិធានការ​ហាមឃាត់ និងធ្វើការ​រឹតត្បិត រាប់ចាប់​តាំង​ពី​ថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដាមក ដោយបង្ហាញ​ហេតុផល ពីការប៉ះពាល់ ផ្នែក​សណ្ដាប់ធ្នាប់​សាធារណៈ ឬដើម្បីទប់ស្កាត់រោតរាតត្បាត «Covid-19»៕

សេក មនោរកុមារ

អ្នកសារព័ត៌មាន និងជាអ្នកស្រាវជ្រាវ នៃទស្សនាវដ្ដីមនោរម្យ.អាំងហ្វូ។ លោកមានជំនាញ​ខាងព័ត៌មាន​អន្តរជាតិ និងព័ត៌មាន​ក្នុងប្រទេសបារាំង (ឬនៅអ៊ឺរ៉ុប)។