Posts in ‘វិភាគ’ Category

រវាង ហ៊ុន សែន និង រ៉ូឌ្រីចូ ឌុយតែតេ ដូច​គ្នាឬ?

រវាង ហ៊ុន សែន និង រ៉ូឌ្រីចូ ឌុយតែតេ ដូច​គ្នាឬ?

អ្នកវិភាគ និងអ្នកតាមដានស្ថានការណ៍ នយោបាយខ្មែរ បានបរិហារការប្រៀបធៀបខ្លួន របស់លោក ហ៊ុន សែន ថាបានធ្វើឡើង តាមបែប«បុគ្គល» និង«ចំណង់» ប៉ុន្តែលោក ហ៊ុន សែន មិនបានគិតដល់ផលប៉ះពាល់ ដែល​នឹងកើតឡើង​ត្រឡប់មករូបលោក និងប្រទេសកម្ពុជាវិញនោះឡើយ។ គឺ​ជា​ការ​ប្រៀប​ធៀប​មួយ ដែល​មិន​អាច​ប្រៀបធៀប​បាន។

កាលពីក្នុងព្រឹកថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញានេះ ក្រៅពីផ្ញើរសារទៅកាន់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បដិសេធការចរចា​ក្រោម​សម្ពាធ នៃការធ្វើបាតុកម្មណាមួយនោះ លោក ហ៊ុន សែន នៅបានផ្ញើរសារ ទៅកាន់មេដឹកនាំនៅលើ​ពិភព​លោក ថា​លោក​មាន​ចរិត ដូចលោក រ៉ូឌ្រីចូ ឌុយតែតេ (Rodrigo Duterte) ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនសព្វថ្ងៃ ដែល​ទទួល​ភាពល្បីល្បាញ ដោយសារការប្រើពាក្យសំដី មិនសំចៃមាត់ ត្មះដៀលមេដឹកនាំបរទេស ជាសាធារណៈ និង​ការ​បង្ក្រាប​យ៉ាង​រង្គាល ទៅលើបណ្ដាញជួញដូរគ្រឿងញៀន នៅក្នុងប្រទេស។

លោក ហ៊ុន សែន បានថ្លែងព្រមានមេដឹកនាំបរទេស នៅចំពោះនិស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សា ជាច្រើនរយនាក់ ទាក់​ទង​នឹង​បញ្ហាឡើងកំដៅនយោបាយ នារយៈពេលចុងក្រោយ​ថា៖ «ហើយបរទេសកុំលូកលាន់ៗ។ ខ្ញុំមិន​ធ្វើ​ដល់​ថ្នាក់​​ប្រធានាធិបតី​​ហ្វីលីពីន​នោះ​ទេ។ ប៉ុន្តែខ្ញុំជាមួយប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនត្រូវគ្នា។ ខ្ញុំថា យើង​មាន​ចរិត​ដូច​​គ្នា។»។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីបីទសវត្សរ៍ជាង​របស់​កម្ពុជា បានពន្យល់ពីអ្វី ដែលលោកអះអាងថា ជា«ចរិតដូច»នោះ ដូច្នេះ​ថា៖ «បើប្រៀបធៀប ឯកឧត្ដមអាយុច្រើនជាងខ្ញុំ ខ្ញុំដូចឯកឧត្ដម មិនមែនឯកឧត្ដមដូចខ្ញុំទេ។ ព្រោះគាត់​ធុញ​ទ្រាន់ អារឿងលូកលាន់ ចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់គាត់។ បានថ្ងៃប្រជុំ នៅក្នុងអាស៊ីបូព៌ា គាត់លេងហ្មង។ គាត់​ថា អ្នកឯងចង់និយាយ ពីប្រជាធិបតេយ្យ ចង់និយាយពីសិទ្ធិមនុស្ស នេះ! សិទ្ធិមនុស្ស សិទ្ធិអាមេរិកាំង​សម្លាប់​ប្រជាជន​ហ្វីលីពីន។ ឥឡូវ អាក្រដាសរបស់គាត់ គាត់ឲ្យមកខ្ញុំ គឺក្រដាសដែលគាត់និយាយហ្នុង។ គាត់​ខឹង​អគ្គលេខាធិការ អង្គការសហប្រជាជាតិ ព្រោះគាត់កំពុងបង្ក្រាបអាក្រុមគ្រឿងញៀន អញ្ចឹងគាត់​ដាក់​ហ្មង។»។

បុរសខ្លាំងកម្ពុជា បានថ្លែងទៀតថា៖ «ដល់ពេលចេញមកក្រៅ (អង្គប្រជុំអាស៊ាន) គាត់យកអាហ្នឹង​មក​ឲ្យ​ខ្ញុំ​មើល​ទៀត បានគាត់ថា ថ្ងៃក្រោយយើងទៅចូលរួមសន្និសីទអន្តរជាតិ​នៅឯណា (យើង)ទៅជាមួយគ្នា។ ខ្ញុំថា កាលពីដើម មានតែខ្ញុំទេ ខ្ញុំនិយាយជាមួយ នឹងពួកមនុស្សមួយចំនួន ដែលវាចូលចិត្តឡូកឡំៗ ជាមួយ​នឹង​កិច្ចការ​ផ្ទៃ​ក្នុង​ខ្មែរ​នោះ ប៉ុន្តែឥឡូវបានឯកឧត្ដមមួយទៀត។»។

ជំហានទីមួយ ក្នុងការដាក់កម្ពុជា ឲ្យស្ថិតក្នុងភាពឯកោ...

អតីតមន្ត្រីច្បាប់ខ្មែរ លោក ព្រហ្ម គិត ដែលសព្វថ្ងៃចូលនិវត្តន៍ និងរស់នៅក្នុងភាគខាងត្បូង ប្រទេសបារាំង និង​ជា​អ្នកតាមដាន​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​កម្ពុជា​ដ៏​ជាប់​លាប់​មួយ​រូប​នោះ បានពន្យល់ថា ការលើក​ឡើង​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ជាជំហានទីមួយ ក្នុង​ការ​ដាក់​រូបលោក និងប្រទេសកម្ពុជា ទៅក្នុងសភាពឯកោ ដែល​គ្មាន​នរណា​​ចង់​​ខ្វាយ​ខ្វល់។ ហើយអ្នកដែលធ្វើរឿងនេះ បានសម្រេចមកដល់ថ្ងៃនេះ មានតែពួកខ្មែរក្រហម​ប៉ុណ្ណោះ។

អតីតមន្ត្រីបានបញ្ជាក់ថា៖ «កម្ពុជាបានស្ថិតក្នុងសភាព​"ឯកោ"​នេះរួចហើយ នៅពេលដែលពួកខ្មែរក្រហម បាន​កាន់​កាប់អំណាច រវាងពីឆ្នាំ១៩៧៥ មកឆ្នាំ១៩៧៩។ មេដឹកនាំកម្ពុជានៅក្នុងសម័យនោះ ក្អេងក្អាង មាន​អំនួត ផ្ដាច់ចំណងទូតជាមួយបរទេស និងយកតែក្រុមកុម្មុយនីស មកធ្វើជាមាគ៌ាបង្អែក របស់​ខ្លួន។ ក្នុង​សម័យ​​កាល​ក្រោយឆ្នាំ ១៩៧៩ គឺនៅក្នុងរបបសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ក្រោមការលើកបន្តុប​ ពីប្រទេស​វៀតណាម ក៏​កម្ពុជា​​នៅតែមាន​សភាព​"ឯកោ"​​ដដែល​ដែរ។»។

លោក ព្រហ្ម គិត បានថ្លែងថា ប្រសិនជាលោក ហ៊ុន សែន និងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក មានភាពស្របច្បាប់ និង​ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់​មកដល់ថ្ងៃនេះ នោះដោយសារតែប្រទេសកម្ពុជា និងបរទេសជាច្រើន មាន​កាតព្វកិច្ច​ ត្រូវអនុវត្ត​តាម​«វិថីសន្តិភាព»​ដ៏ប្រសើរមួយ សម្រាប់ឲ្យកម្ពុជាដើរ តាមរយៈកិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​​សន្តិភាព ​ទីក្រុង​​ប៉ារីស ឆ្នាំ១៩៩១។ រដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់ របស់លោក ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃនេះ កើតចេញ​ពី​បេសកកម្ម​សន្តិភាព របស់​កង​មួកខៀវ នៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលបានចូលមករៀបចំការបោះឆ្នោតលើកដំបូង ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៣។ ដូច្នេះ បញ្ហាកម្ពុជា ចាំបាច់ត្រូវមានការលូកដៃចូល ពីសំណាក់បរទេស ដែលជាម្ចាស់​ហត្ថលេខី នៃកិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស។

មួយវិញទៀត ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ រវាងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសហ្វីលីពីន មិនដូចគ្នាទេ រាប់​ទាំងការ​ដឹកនាំ​​រដ្ឋ និងវប្បធម៌ប្រពៃណី ជំនឿសាសនា។ អតីមន្ត្រីច្បាប់​បានបន្តទៀតថា នៅក្នុងប្រទេស​ហ្វីលីពីន មាន​កោះច្រើន និងចរន្ដនយោបាយ ខុសពីប្រទេសកម្ពុជា។ ប្រទេសហ្វីលីពីន នៅមានចលនា​ឧទ្ទាម និង​ក្រុម​អ៊ីស្លាម​​និយមជ្រុល និងរាប់ទាំងក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀននោះផង។ លោក ព្រហ្ម គិត បានរៀបរាប់ថា៖ «ការ​បង្ក្រាប​ថ្មីៗ​បំផុត ទៅ​លើ​បណ្ដាញ​​ជួញដូរ​គ្រឿង​ញៀននេះ បានប៉ះពាល់ទៅដល់ជនស៊ីវិលច្រើននាក់ ដែល​គ្នា​មិន​ដឹង​អ្វី។ ហើយ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ភាសា​ជេរប្រទេច របស់ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតថ្មី របស់ប្រទេសនេះ ក៏បាន​ទទួល​បាន​ប្រតិកម្ម​​ជា​អវិជ្ជមាន ពី​សំណាក់​មេដឹកនាំ​​បរទេស​​មួយ​ចំនួនដែរ។»។

សមត្ថភាព... ដូចគ្នាឬ?

ផ្ទុយទៅវិញ ប្រសិនជាលោក រ៉ូឌ្រីចូ ឌុយតែតេ បានជាប់ឆ្នោតក្នុងអណត្តិដំបូង ​ជាប្រធានាធិបតី នៃប្រទេស​ហ្វីលីពីន ដែលខុសពីលោក ហ៊ុន សែន ដែលនៅក្នុងតំណែងនេះ តាំងពីច្រើនទសវត្សរ៍មកនោះ គឺដោយ​សារ​លោក ឌុយតែតេ បានអនុវត្តន៍នយោបាយ «គ្មានការយោគយល់ (Tolérance Zéro)» នៅពេលលោកស្ថិត​នៅ ជា​អភិបាល​ក្រុង «Davao» ដោយ​ជាប់​ឆ្នោត​ឡើងវិញ​ជា​ច្រើន​ដង អស់រយៈពេលជិត២០ឆ្នាំ។ លោក ឌុយតែតេ បាន​ប្រែ​ក្លាយ​ទីក្រុង «Davao» ពីទីក្រុងនៃឧក្រិដ្ឋកម្ម មកជាទីក្រុង «ដែលមាន​សុវត្ថិភាព​ជាង​គេ នៅក្នុង​ពិភព​លោក»។ ទស្សនាវដ្ដី «Time» បានផ្ដល់រហស្សនាម​ឲ្យលោក ឌុយតែតេ ថាជា «Punisher (Editor's Note: មាន​ន័យ​ស្មើនឹង​តួអង្គមួយ ក្នុងភាពយន្ដអាមេរិក ដែលជា​អ្នក​ស្វែង​រកយុត្តិធម៌ ដោយខ្លួនឯង និងដោយ​មិន​រង់ចាំ​យុត្តិធម៌ ដែលសង្គមផ្ដល់ឲ្យ)»។

ចុះ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន សែន វិញ? ប្រិយមិត្តអ្នកអាន ដែលរស់នៅក្រោមការដឹកនាំ របស់លោក នាយករដ្ឋមន្ត្រី អស់រយៈពេលជាង៣០ឆ្នាំ អាចស្វែងយល់ដោយខ្លួនឯង និងគួរតែដឹងហើយ ពីសមត្ថភាព​របស់​បុរស​ខ្លាំង​កម្ពុជា ក្នុងការបង្ក្រាបនានា (ទាំងឧក្រិដ្ឋកម្ម កាប់ចាក់បាញ់បោះ ទាំងអំពើពុករលួយ... និង​ទាំង​បាតុកម្ម)៕

លឺ ឡាយស្រេង ថ្លែង​ពី​ការ​ចាញ់​ឆ្នោត​របស់ ហ៊ុន សែន...

លឺ ឡាយស្រេង ថ្លែង​ពី​ការ​ចាញ់​ឆ្នោត​របស់ ហ៊ុន សែន...

វេទិការសួរឆ្លើយ រវាងលោក និងសិស្សនិស្សិតនេះ បានកើតឡើងតាំងពីរសៀល ថ្ងៃទី៦ ខែសីហា​កន្លងទៅ​ម្លេះ ប៉ុន្តែ​លោក លី ឡាយស្រេង ទើបនឹងសរសេរ​ទាំង​សំនួរ​ទាំង​ចម្លើយ យកមកបង្ហោះឡើងវិញ នៅលើ​បណ្ដាញ​សង្គម កាលពីពេលថ្មីៗនេះប៉ុណ្ណោះ។ នៅពេលនោះ វាគ្មិនម្នាក់​បានចោទ​សួរ​មក​លោក​ថា បើ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា របស់​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ចាញ់ឆ្នោត ហើយមិនព្រម​ប្រគល់​អំណាច រួច​ប្រើ​​កម្លាំង​​ទ័ព​​នោះ តើគិត​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា?

អតីតឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ដែលមានវ័យចំណាស់រូបនេះ បានធ្វើការបកស្រាយ ថាមានពីរជម្រើស។ ជម្រើស​ទី​មួយ បើលោក ហ៊ុន សែន មិនប្រគល់អំណាច ហើយប្រើកម្លាំងទ័ពនោះ គេត្រូវសួរដូច្នេះ ថាទៅរួចឬអត់? បើ​ពួក​គេ​ធ្វើ​ដូច្នេះ​មែន​នោះ គឺពួកគេធ្វើខុសហើយ។ ក្រោយពីការសម្លាប់ លោកបណ្ឌិត កែម ឡី គឺបានធ្វើឲ្យគេ​ភ្លឺភ្នែក​ខ្លាំង​ណាស់។

លោក ហ៊ុន សែន អាចស្លាប់យ៉ាងអាណោច...

លោក លី ឡាយស្រេង បានសរសេរថា៖ «ពិតមែនតែបណ្ឌិត កែម ឡី ស្លាប់ តែការស្លាប់នេះ ធ្វើឲ្យសន្ទុះ​កម្លាំង​មហាជន រាប់សែននាក់ អាចប៉ាន់ស្មានបាន ប្រហែល២លាននាក់ មកដង្ហែតាមដងវិថី អ្នកតាមដងផ្លូវ​ជាង​មួយ​លាន​នាក់ ហើយអ្នកគាំទ្រលោកបណ្ឌិត តាមភូមិស្រុក-ខេត្ត (មាន)មនុស្សរាប់សែននាក់ទៀត។ កម្លាំង​ទាំង​អស់​នេះ ពួកគេ​មិនគាំទ្រ​​គណបក្ស​ប្រជាជនទេ។»

«ចុះបើ ហ៊ុន សែន ចាញ់ឆ្នោតហើយ មិនព្រមចុះទៀតនោះ វានឹងកើតមានអ្វីឡើង បើកម្លាំងមហាជនងើប​ឈរ​ឡើង​ប្រឆាំង​ ហ៊ុន សែន នោះ តើវាទៅជាយ៉ាងណា? ម៉្យាងវិញទៀត ចុះពេលចាញ់ តើច្បាស់ថា ហ៊ុន សែន អាច​បញ្ជា​កម្លាំង (ប្រដាប់អាវុធ) ហើយកម្លាំង (ទាំងនោះ) អាចស្តាប់តាមបញ្ជារ ឬអត់? ហើយបើ ហ៊ុន សែន គេរឹត​តែ​រឹង​រួស អាចស្លាប់​យ៉ាង​អាណោច។»

ចំពោះជម្រើស​ទីពីរវិញ ត្រូវបានអតីតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ បកស្រាយទៀតថា លោក ហ៊ុន សែន ក្នុងចិត្តខ្លួនលោក ដឹង​យ៉ាង​ច្បាស់ ថាអ្នកដែលហែរហមលោក នឹងឲ្យលោក ទទួលយកលទ្ធផលឆ្នោត និងប្រគល់អំណាច ទៅ​ឲ្យ​អ្នក​ឈ្នះ​ឆ្នោត។ ពេលនោះ លោក ហ៊ុន សែន នឹងក្លាយជាវីរបុរសជាតិ យ៉ាងពិតប្រាកដមួយរូប។

យុទ្ធសាស្ត្រ កុំសងសឹក កុំគុំគួនគ្នា...

លោក លី ឡាយស្រេង បានបន្តទៀតដូច្នេះ៖ «ខ្ញុំធានាថា នឹងធ្វើរឿងនេះ ឲ្យបានសម្រេច។ ពេលនោះ ស្រុក​យើង​នឹង​សុខសាន្ត។ នេះ ក៏អាស្រ័យលើសកម្មភាព​គណបក្ស​ឈ្នះ​ដែរ បើយើងប្រើយុទ្ធសាស្ត្រនេះ កុំសងសឹក កុំ​គុំគួន​គ្នា។ ខ្ញុំបានប្រាប់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ឲ្យបោះបង់​ នូវការបំភិតបំភ័យ ឬចាក់ចង្កេះ ធ្វើឲ្យគេខ្លាច។»

អ្នកនយោបាយជើងចាស់ និងច្រើនជំនាន់​រូបនេះ បានសំដែងការជឿជាក់ថា អ្នកកាន់អំណាច នឹងយក​ការ​វិភាគ​របស់​លោក ខាង​លើ​នេះ ជាគោល​នៃការសម្រេចចិត្ត​របស់​ខ្លួន។ លោក លី ឡាយស្រេង បានបញ្ជាក់ជា​ចុង​ក្រោយ​ថា៖ «គិតពិចារណា ឲ្យបានច្បាស់លាស់ មុននឹងធ្វើការសម្រេចចិត្ត បើយើង​បន្តធ្វើ​ខុសតទៅទៀត វា​អាច​នឹង​មាន​​គ្រោះថ្នាក់​​ដល់​ជីវិត ដោយកម្លាំងមហាជន»៕

​អ៊ូ វីរៈ​ ថ្លែង​ពី​យុទ្ធសាស្ត្រ​យក​«បដិវត្តន៍​ពណ៌» មក​ធ្វើ​ជា​ខ្មោច​លង​

​អ៊ូ វីរៈ​ ថ្លែង​ពី​យុទ្ធសាស្ត្រ​យក​«បដិវត្តន៍​ពណ៌» មក​ធ្វើ​ជា​ខ្មោច​លង​

មិនមានបដិវត្តន៍ពណ៌ទេ! វាទៅមិនរួចទេ! ទាំងនេះជាការលើកឡើង របស់លោក អ៊ូ វីរៈ ​ប្រធាន​​វេទិកា​​អនាគត ​ដែល​​ជា​​មជ្ឈមណ្ឌល​សិក្សា​​ស្រាវ​ជ្រាវ​​គោល​​នយោបាយ ក្នុង​ប្រទេសកម្ពុជា តបទៅនឹងការលើកឡើង តាំង​ពី​ច្រើន​ខែ​មកហើយ ពីសំណាក់មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងថ្នាក់ដឹកនាំកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ជុំវិញការធ្វើ​«បដិវត្តន៍​ពណ៌» ដោយកម្លាំងប្រជាជន ដើម្បីផ្ដួលលោក ហ៊ុន សែន ពីអំណាចជានាយករដ្ឋមន្ត្រី បីទសវត្សរ៍ជាង នៅ​កម្ពុជា។

ការថ្លែងពីការទប់ស្កាប់ «បដិវត្តន៍ពណ៌» ត្រូវបានលើកឡើងផ្ទួនៗ កាលពីពេលកន្លងមក ដោយមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល​ជាន់​ខ្ពស់​មួយចំនួន និងនៅក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ ដោយមេទ័ពកំពូលៗ របស់ជាតិ។ អគ្គ​មេ​បញ្ជា​ការ នៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ លោក ប៉ុល សារឿន ថែមទាំងប្រកាសជាចំហរទៀតថា កងទ័ពជាតិ​ត្រូវ​បាន​បញ្ជា ឲ្យការពារលោក ហ៊ុន សែន និងគ្រួសារ ឲ្យមានសុវត្ថិភាព ១០០% នោះផង។

នៅក្នុងពិធី​រំឭក​ខួប ​នៃ​ការ​បង្កើត​ក្រុម​កង​អង្គ​រក្ស កាលពីថ្ងៃអាទិត្យម្សិលម៉ិញ លោក ប៉ុល សារឿន បានដាក់​បទ​បញ្ជា ឲ្យកងទ័ពជាពិសេសកងអង្គរក្ស ចំនួនពីរយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ទីមួយ ដាច់​ខាត​ស្មោះត្រង់ ​ការពារ​សម្ដេច​​អគ្គ​មហា​សេនាបតី​តេជោ​ ហ៊ុន សែន​ និង​សម្ដេច​គតិ​ព្រឹទ្ធ​បណ្ឌិត​ (ប៊ុន រ៉ានី) ព្រមទាំង​ក្រុម​គ្រួសារ ​ឲ្យ​បាន​មួយ​រយ​ភាគ​​រយ។​ ទីពីរ ​ដាច់​ខាត​មិន​ឲ្យ​មាន​បដិវត្តន៍​ពណ៌ ​នៅ​កម្ពុជា​ឡើយ។»។​

យក«បដិវត្តន៍ពណ៌»ធ្វើជាខ្មោចលង

អ្នក​តាមដានស្ថានការណ៍នយោបាយ របស់ប្រទេសកម្ពុជា បានសម្ដែងចំងល់របស់ពួកគេ ជុំវិញការលើកឡើង មិនដាច់សូរ ពី«បដិវត្តន៍ពណ៌» និងជាពិសេសពីការប្រកាស លូកដៃលូកជើង ក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយ ពី​សំណាក់​​កងទ័ព ខណៈប្រទេសកម្ពុជា ជារដ្ឋស៊ីវិល ដែលច្បាប់ទាំងឡាយរបស់ប្រទេសនេះ កំពុងត្រូវបាន​អនុវត្តន៍​ជា​​ធរមាន​​នៅ​​ឡើយ​នោះ។

ចំងល់នេះ ត្រូវបានលោក អ៊ូ វីរៈ បកស្រាយ តាមរយៈកិច្ចសម្ភាសមួយ ជាមួយវិទ្យុសម្លេងសហរដ្ឋអាមេរិក (VOA)​ ថាមានតែគន្លឹះពីរប៉ុណ្ណោះ ដែលសំខាន់ជាងគេ។ ទីមួួយ គឺបណ្ដាលមកពីការព្រួយបារម្ភ «ជ្រុល​ហួស​ហេតុ»​ របស់​មន្ត្រីទាំងអស់នោះ។ ខណៈឯចម្លើយទីពីរ ត្រូវបានលោកពន្យល់ថា៖ «​ខ្ញុំ​មើល​ទៅ​ជា​យុទ្ធ​សាស្រ្ត​ ប្រហែល​​ជា​​យុទ្ធ​សាស្រ្ត​​ដណ្ដើម​អំណាច​គ្នា​ទេ ​ឬ​មួយ​ក៏​យុទ្ធ​សាស្រ្ត​ ទាញ​យក​ផល​ប្រយោជន៍​រៀងៗ​ខ្លួន។ ​ពេល​ណា​​យក​​បដិវត្តន៍​ពណ៌ ​ធ្វើជា​ខ្មោច​លង​គ្នា​ទៅ​ គេ​ថា​ដើម្បី​បង្ការ​ ឲ្យ​អំណាច​មក​ខ្ញុំ​អី​បន្តិច​មក​ ឲ្យ​ឥទ្ធិពល​​មក​​ខាង​ខ្ញុំ​អី​​វិញមក។ ​ជា​យុទ្ធ​សាស្រ្ត​ដណ្ដើម​តួនាទី​គ្នា​ នៅ​ក្នុងជួរ​រដ្ឋាភិបាល។»។

អ្វីទៅជាបដិវត្តន៍ពណ៌?

និយមន័យស្រួលយល់ គឺជាការទម្លាក់របប ឬមេដឹកនាំណាមួយ ចេញពីអំណាច ដោយកម្លាំងពលរដ្ឋ។ ប៉ុន្តែ​បដិវត្តន៍​«កម្លាំងមហាជន»ទាំងនោះ មានសណ្ឋានខុសៗគ្នា។ បដិវត្តន៍ទម្លាក់ក្រុមមេដឹកនាំផ្ដាច់ការ នៅក្នុង​បណ្ដាប្រទេសអារ៉ាប់ ដែលមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តែងយកមកនិយាយប្រៀបធៀបនោះ ត្រូវបានគេដាក់​ឈ្មោះ​ថា «បដិវត្តន៍ផ្កាម្លឹះ ឬ​បដិវត្តន៍​​នៃរដូវផ្ការីកអារ៉ាប់ (Arab Spring)» និងមិនមែនជា «បដិវត្តន៍ពណ៌ ​(Colour revolution)» ដែលបានកើតឡើង នៅបណ្ដាប្រទេសអ៊ឺរ៉ុបខាងកើត នៅក្រោយការដួលរលំទៅ នៃ​ប្លុក​កុម្មុយនីស​នោះ​ទេ។

ប៉ុន្តែបដិវត្តន៍ណាក៏ដោយ (ទោះមានការលូកដៃ ពីបរទេសក៏ដោយ) ក៏សុទ្ធតែ​​ជា​ការ​ងើបឈរឡើង ពីសំណាក់​ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងប្រទេសនោះ ដើម្បីផ្ដួលរំលំមេដឹកនាំផ្ដាច់ការ កាន់​អំណាច​ដុះ​ស្លែ បក្ខពួក គ្រួសារនិយម ពុករលួយ... ដែល​យក​ប្រទេស​ជាតិ ទឹកដី និងប្រជាជនទាំងមូល មកធ្វើជាទ្រព្យផ្ទាល់ខ្លួន ឬជារបស់​គ្នីគ្នា​បក្ខពួក​របស់​ខ្លួន។ (សូមចូលទៅអាន ពីដំណើរការនៃបដិវត្តន៍ទាំងពីរ ជាភាសាអង់គ្លេស នៅក្នុងខ្សែភ្ជាប់ទាំងពីរ ដែល​ដាក់​ជូន នៅក្នុងកថាខណ្ឌមុន)

តែការងើបឈរឡើង ដូចក្រុមប្រទេសទាំងនោះ មិនមែនជាជំហាន ដែលប្រជាជនកម្ពុជា ត្រូវដើរនោះឡើយ។ នេះ​បើតាមលើកឡើង របស់លោក អ៊ូ វីរៈ ដដែល។ ប្រធានវេទិកាអនាគតរូបនេះ បានបន្តទៀតថា៖ «​គឺ​អត់​មាន​ទេ​ បាទ។​ ប្រជា​ពលរដ្ឋ​យើង ​នៅ​មិន​ទាន់​ហ៊ាន​ មិនទាន់​មាន​សុវត្ថិភាព​ នៅ​មាន​ការ​បាក់ស្បាត ​គ្មាន​សមត្ថភាព ​ដោយសារ​សេដ្ឋកិច្ច។ ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ភាគ​ច្រើន​នៅ​ជន​បទ​ទេ​ ​មិនមែន​ជា​ប្រទេស​មួយ​ ដែល​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ភាគ​ច្រើន​​នៅ​​ក្រុង ​នៅ​ប្រជុំ​ជន​ទេ។»៕

កែម ឡី៖ របប​អាវ​ខ្មៅ​បាន​រលត់​បាត់ តែ​វប្បធម៌​ដឹកនាំ​របៀប​អាវ​ខ្មៅ​នៅ​បន្ត

កែម ឡី៖ របប​អាវ​ខ្មៅ​បាន​រលត់​បាត់ តែ​វប្បធម៌​ដឹកនាំ​របៀប​អាវ​ខ្មៅ​នៅ​បន្ត

នៅក្នុងរបបអាវខ្មៅមានទ្រឹស្តីថា អង្គការលើ ថ្នាក់លើ មេកងលើ ស្រេចតែមេកង ស្រេចតែសមមិត្តបង។ល។ ចុះបច្ចុប្បន្ន ពេលចាត់វិធានការម្តងៗ សម្លេងចេញពីសមត្ថកិច្ច មិនបានបញ្ជាក់ថា តាមមាត្រាណា? ច្បាប់​ណា? គោលនយោបាយណា (ឬ)ទេ? គឺតាមបទបញ្ជាមេ តាមអនុសាសន៍ តាមការណែនាំពីថ្នាក់លើ មេបញ្ជា មេ​ប្រាប់។ល។

សកម្មភាពមនុស្សធម៌ ជួយជនរងគ្រោះ របស់មន្រ្តីអង្គការសិទ្ធិមនុស្ស បើទោះជាពេលសង្រ្គាម ពេល​ប្រយុទ្ធ​នៅសមរភូមិ ក៏ត្រូវបានការការពារ ពីភាគីប្រយុទ្ធយ៉ាងម៉ត់ចត់ដែរ។ ហេតុអ្វីពួកគាត់ទាំងប្រាំនាក់ ត្រូវជាប់​ពន្ធនាគារ? អ្នកមិនបានផ្តល់យុត្តិធម៌ ដល់ជនរងគ្រោះទាំងប្រាំនាក់ទេ ប៉ុន្តែបែរជាវិនិយោគធនធាន និង​កង​កម្លាំង​ច្រើន​លើសលុប លើអ្នកពាក់អាវខ្មៅទៅវិញ។

រដ្ឋាភិបាលបានចំណាយថវិកា និងធនធានច្រើនណាស់ លើការជ្រើសរើសកងកម្លាំង វិធានការបង្ក្រាប តែរដ្ឋ​មិនបានយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំង លើការកាត់បន្ថយមូលហេតុនៃបញ្ហា និងឬសគល់នៃបញ្ហាទេ។ ធ្វើដូចនេះ បញ្ហា​មិនត្រឹមតែមិនអាចកាត់បន្ថយបានទេ តែផ្ទុយទៅវិញ បញ្ហារឹតតែកើន និងរីករាលដាលរហូត។

ប្រៀបធៀបទី១
ដូចគ្នានោះដែរ អ្នកមិនបានប្រើថ្នាំព្យាបាលសម្លាប់មេរោគ ឬរោគបង្កទេ តែអ្នកបែរជាប្រើថ្នាំ ដ៏ច្រើនលើសលុប ដើម្បីព្យាបាលចង្កោមរោគសញ្ញា និងរោគសញ្ញាទៅវិញ។ មិនជាជម្ងឺទេ តែផ្ទុយទៅវិញ ជម្ងឺមិនត្រឹមតែមិន​ជា​សះ​ស្បើយ ប៉ុន្តែថែមទាំងរីករាលដាល និងបង្កជាជម្ងឺផ្សេងៗទៀត។

ប្រៀបធៀបទី២
អ្នកមិនបានផ្តល់សិទ្ធិ ឲ្យសហគមន៍ព្រៃឈើ ឲ្យពេញលេញដើម្បីថែទាំ គាំពារ ការពារ និងសិទ្ធិជាម្ចាស់​លើ​ព្រៃ​សហគមន៍ទេ តែអ្នកបែរជាបង្កើត​រដ្ឋបាលព្រៃឈើ រៀបចំកងកម្លាំង ដើម្បីដាក់តាមផ្លូវ កុងត្រូល ចាប់ឈើ ហើយ​លក់ដើម្បី​យកលុយ​​ចែកគ្នា​ជាទម្រង់​ប្រាក់​លើកទឹកចិត្ត។ វិធានការបែបនេះ មិនត្រឹមតែមិនមាន​ប្រសិទ្ធិ​ភាព ថែមទាំងអស់​ព្រៃឈើ ។

ប្រៀបធៀបទី៣
អ្នកមិនបានវិនិយោគ លើការត្រួតពិនិត្យ កុំឲ្យមានការរំលោភសិទ្ធិការងារ លើកម្មករពីថៅកែ ឬម្ចាស់​រោងចក្រ​ទេ និងកែលម្អយន្តការ ដោះស្រាយវិវាទការងារ ឲ្យមានប្រសិទ្ធិភាពទេ ប៉ុន្តែអ្នកបែរជារៀបចំកង​កម្លាំង​ច្រើន​ក្រុម ច្រើនផែន ច្រើនលើសលុប ដើម្បីបង្ក្រាបលើកម្មករសម្តែងមតិទៅវិញ ។

ប្រៀបធៀបទី៤
អ្នកមិនបានវិនិយោគច្រើន លើការផ្តល់គំរូសីលធម៌ល្អ ពីថ្នាក់ដឹកនាំ អប់រំសីលធម៌ដល់ពលរដ្ឋ វិធានការ​កាត់​បន្ថយ ការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹង។ល។ ដើម្បីកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ទេ តែអ្នកបែរជាសប្បាយចិត្ត និង​វិនិយោគច្រើន លើការពង្រាយកងកម្លាំងសម្រាប់ផាកពិន័យ រំខានដល់ការធ្វើដំណើរច្រើន និងបាន​លុយ​ច្រើន ចែកគ្នាជាទម្រង់ប្រាក់​លើក​ទឹកចិត្ត​ទៅវិញ។ ធ្វើបែបនេះ មិនអាចកាត់បន្ថយ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍​បាន​ច្រើន​ទេ។

ប្រៀបធៀបទី៥
អ្នកមិនបានពង្រឹងវិធានការ ពីថ្នាក់កំពូលកុំឲ្យពុករលួយ តាមរយៈប្រកាសទ្រព្យសម្បត្តិដោយចំហ ទាំងគ្រួសារ និងមានការធ្វើសាវនកម្មប្រចាំឆ្នាំ លើចំណូល ចំណាយទេ តែបែរជាសប្បាយចិត្ត ចាប់ត្រីតូចតាច រក្សាត្រីធំ​ទៅ​វិញ។ វិធានការបែបនេះ មិនត្រឹមតែមិនអាចកាត់បន្ថយ អំពើពុករលួយបានទេ ប៉ុន្តែថែមទាំង បង្កឲ្យមាន​គម្លាត​អ្នក​មាន និងអ្នកក្រខ្ពស់ អំពើពុករលួយច្រើន និងបង្កឲ្យមានអស្ថេរភាពសង្គម ទៅថ្ងៃអនាគត៕

----------

កំណត់សំគាល់៖ អត្ថបទខាងលើនេះ ជាការដកស្រង់ទាំងស្រុង ពីសំណេរមួយរបស់លោក កែម ឡី នៅលើ​ទំព័រ​ហ្វេសប៊ុក​របស់​លោក កាលពីថ្ងៃទី ០៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦។ ទស្សនាវដ្ដីមនោរម្យ.អាំងហ្វូ បានធ្វើការ​កែ​កំហុស​អក្ខរាវិរុទ្ធខ្លះៗ តែបានរក្សាសំណៅដើម នៃអត្ថបទ មិនមានផ្លាស់ប្ដូរអ្វីឡើយ៕

បណ្ដាំ កែម ឡី៖ ជូត​ទឹក​ភ្នែក​របស់​អ្នក រួច​បន្ត​ដំណើរ​ទៅ​មុខ​ទៀត

បណ្ដាំ កែម ឡី៖ ជូត​ទឹក​ភ្នែក​របស់​អ្នក រួច​បន្ត​ដំណើរ​ទៅ​មុខ​ទៀត

ចលនាប្ដូររូបថត (ទាំងរូបថត Profile និងរូបថត Cover) របស់អ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គម ដូរមក​ដាក់​រូប​ថត​លោក កែម ឡី បានកើតឡើង​យ៉ាងព្រោងព្រាង បន្ទាប់ពីអ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកសង្គម និងជាអ្នកធ្វើ​អត្ថាធិប្បាយ​នយោបាយរូបនេះ ត្រូវបានខ្មាន់កាំភ្លើងបាញ់សម្លាប់ កណ្ដាល​រាជធានី​ភ្នំពេញរួចមក។ ពីក្នុង​ចំណោម​រូប​ថត​ទាំង​នោះ មានឃ្លាមួយ​ ដែលត្រូវបាន​អ្នក​ប្រើប្រាស់​​បណ្ដាញសង្គម យកមករចនាដាក់អមជាមួយ នឹងរូបថត​លោក កែម ឡី និងបានបង្កចំងល់ ដល់អ្នកផងផ្សេងទៀតថា ហេតុអ្វីបានជាមានឃ្លាមួយនេះ ហើយ​ឃ្លា​មួយ​នេះ មាន​ន័យ​យ៉ាង​ដូចម្ដេច។

ជាការពិតហើយ ប្រសិនជារូបអ្នក បានរងគ្រោះរង្គោះ ទាំងខាងផ្លូវកាយ និងខាងផ្លូវចិត្ត នៅចំពោះបញ្ហាអ្វីមួយ អ្នកចាំបាច់ណាស់ នូវការលួងលោម និងស្វែងរកឲ្យដឹងថា តើមានវិធីអ្វី ដើម្បីអាចរំដោះគ្រោះនេះបាន។ ដូច្នេះ​ហើយ ទើបលោក កែម ឡី តែងឧស្សាហ៍​បាននិយាយ ទៅកាន់មនុស្សទាំងនោះ ជាពិសេសមនុស្ស ដែល​នៅ​ជុំវិញ​លោក​ថា៖ «ចូរជូតទឹកភ្នែករបស់អ្នក រួចបន្តដំណើរទៅមុខទៀត»។ ឃ្លានេះ មានន័យជាភាសា​អង់គ្លេស​ថា៖ «Wipe Your Tears, Continue Your Journey»។

ប៉ុន្តែអត្ថន័យ នៃឃ្លាបណ្ដាំរបស់លោក មិនមានត្រឹមតែជាការងើបចេញ ពីសភាពរងគ្រោះ​នឹងបញ្ហាអ្វី​មួយ​នោះ​ទេ តែវាមានអត្ថន័យ ដើម្បីប្រែក្លាយការឈឺចាប់ របស់រូបអ្នកផ្ទាល់ ឲ្យទៅជាថាមពល ដើម្បីសម្រេចបាន នូវ​ការ​ខំប្រឹង​​តស៊ូ​របស់​អ្នក។

អ្នកជិតដិតមួយរូប របស់លោក កែម ឡី គឺលោក ប៉ា ងួនទៀង នាយកវិទ្យុសម្លេងប្រជាធិបតេយ្យ (ហៅ​កាត់​ថា VOD) បានថ្លែងរំលឹកពីឃ្លានេះ នៅក្នុងកម្មវិធី «វេទិកា​អ្នកស្ដាប់​វិទ្យុអាស៊ីសេរី» មកបញ្ជាក់ថា៖ «វាមាន​គំនិត និង​ទស្សនៈ​ជា​ច្រើន​ណាស់ ដែលខ្ញុំរៀនពីគាត់ (លោក កែម ឡី) ប៉ុន្តែចំណុចមួយដែលខ្ញុំ ចង់លើក​យក​មក​ដដែលៗ​ណ្នឹង គឺបណ្ដាំរបស់គាត់ ដែលថា "ចូរអ្នកជូតទឹកភ្នែករបស់អ្នក ដើម្បីបន្តដំណើរទៅមុខ"»។

លោក ប៉ា ងួនទៀង ដែលជានាយក​​ប្រតិបត្តិ​មជ្ឈមណ្ឌល​កម្ពុជា​ ដើម្បី​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យផងនោះ បាន​បន្តពន្យល់ទៀតថា៖ «មានន័យថា គាត់ចង់រំលឹកយើងថា រាល់ពេលដែលយើងរងនូវការឈឺចាប់ ចូរ​ប្រែ​ក្លាយ​ការ​ឈឺ​ចាប់​នេះ ឲ្យវាទៅជាថាមពល ឲ្យយើងគិតរិះរកវិធី នៃការបញ្ចប់ការឈឺចាប់នេះ តាមរយៈ​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​មុខ និងរកវិធីផ្លាស់ប្ដូរស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន»។

បើតាមការអះអាងខាងលើ សំដីមួយឃ្លានេះ របស់លោក កែម ឡី មានលក្ខណៈជាសកល និងអាចឲ្យ​មនុស្ស​នៅ​គ្រប់​ជាតិ​សាសន៍ នៅលើពិភពលោក យកមកទុក ជាការពិចារណាផ្ទាល់ខ្លួនបាន។ ជាការប្រៀបធៀប ទៅ​នឹង​ទស្សនៈវិជ្ជាជាសកលនេះ ទស្សនាវដ្ដីមនោរម្យ.អាំងហ្វូ សូមលើកឃ្លាមួយនេះ មកជម្រាបជូនដូចតទៅ៖ «បើ​អ្នក​ធ្លាក់​មក​ដល់​ដី​ហើយ អ្នកមានជម្រើសតែមួយគត់ នោះគឺត្រូវប្រឹងងើបឡើងមកវិញ ព្រោះអ្នក​មិន​មាន​ទីណា​ទៀត ដែលត្រូវធ្លាក់​ឲ្យ​ជ្រៅ​ជាង​នេះ​ឡើយ»៕