• រវាង «ជនសង្ស័យ – ជនត្រូវចោទ – ជនជាប់ចោទ – ពិរុទ្ធជន និង ទណ្ឌិត»

    ជានិច្ចកាល គេតែងឃើញ មានការច្រឡំបល់ ជុំវិញការប្រើប្រាស់ ការហៅ ឬដំណាក់កាល ដែលមានចែង នៅក្នុងនីតិវិធីច្បាប់ ស្ដីអំពី «ជនសង្ស័យ / ជនត្រូវចោទ/ ជនជាប់ចោទ/ ពិរុទ្ធជន និង ទណ្ឌិត» ជាពិសេសការប្រើប្រាស់ ​មិនត្រឹមត្រូវ នូវពាក្យទាំងប្រាំខាងលើ ពីសំណាក់អ្នកនយោបាយខ្លះ និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមួយចំនួន។ ដើម្បីជាពន្លឺ ក៏ដូចជាការយល់ដឹង ផ្នែកច្បាប់នោះផង អ្នកស្រីមេធាវី ម៉េង សុភារី បានសរសេរអត្ថបទដ៏វែងមួយ អំពី​«ការប្រើប្រាស់ពាក្យ»​ទាំងនេះ ដើម្បីហៅ «ចុងចោទនៅក្នុងនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌ» ហើយក៏អាចឲ្យគេដឹងដែរ ថា«រឿងក្តីនោះ នៅដំណាក់កាលណាមួយ នៃនីតិវិធី»។ អ្នកស្រីមេធាវី ...
  • អ្នកវិភាគ​ថា ហ៊ុន សែន វាយប្រហារ​អ្នក​គាំទ្រ​​អសនៈ​​ខ្មែរក្រហម​​នៅ អ.ស.ប គឺ​វាយប្រហារ​ចិន

    ទេ! មិនមែនមហាអំណាចលោកខាងលិច ឬនិយាយឲ្យចំ មិនមែនសហរដ្ឋអាមេរិកទេ ដែលអន្ទោច ឬទាមទារឲ្យរបបខ្មែរក្រហម នៅបន្តកាន់កាប់អសនៈកម្ពុជា នៅអង្គការសហប្រជាជាតិ រយៈពេល ១២ឆ្នាំបន្ថែមទៀត បន្ទាប់ពីរបបនេះ បានរត់ខ្ចាត់ខ្ចាយ ក្រោមការឈ្លានពានវាយលុក ចូលទឹកដីកម្ពុជា ពីសំណាក់កងទ័ពវៀតណាម ក្នុងចុងឆ្នាំ១៩៧៨ និងដើមឆ្នាំ១៩៧៩។ អ្នកវិភាគ និងស្រាវជ្រាវ ផ្នែកសង្គម-នយោបាយ លោក ឡៅ ម៉ុងហៃ បានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះ ដើម្បីប្រតិកម្មតបនឹងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែលតែងនិយាយរត់មាត់ មិនដែលលោះ បរិហារសហរដ្ឋអាមេរិក ឬមហាអំណាចលោកខាងលិច (អាមេរិក អង់គ្លេស និងបារាំង) ដោយចោទក្រុមប្រទេស ...
  • ប្រវត្តិ​សម្ងាត់​ដ៏​អស្ចារ្យ​មួយ នៅ​ពី​ក្រោយ​ការ​រក​ឃើញ​នាវា​ «ទីតានិច»

    តាមការពិត លោក «Robert Ballard» សាគរវិទូ ដែលបានរកឃើញ គំនរបាក់បែកក្រោមសមុទ្រ នៃនាវា ទីតានិច (Tatanic) ក្នុងឆ្នាំ១៩៨៥ ជាភ្នាក់ងារសម្ងាត់មួយរូប ដែលបានបំពេញបេសកកម្ម ឲ្យកងទ័ពជើងទឹកអាមេរិក។ ក្នុងបរិបទនៃសង្គ្រាមត្រជាក់ ដ៏សន្ធោសន្ធៅ ការរកឃើញ​តួនាវាទេសចរណ៍​ដ៏ល្បី ដែលបានលិចចូល ក្នុងមហាសាគរ កាលពីយប់ថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩១២ គឺជាផ្នែកមួយ នៃបេសកកម្មរុករកដ៏សំខាន់ដើម្បីអនុញ្ញាតឲ្យកងទ័ពអាមេរិក អាចរកឃើញនាវាមុជទឹក ចំនួនពីរគ្រឿងផ្សេងទៀត ដែលបានបាត់ខ្លួន ក្នុងទសវត្សន៍ឆ្នាំ៦០។ ក្នុងនាមលោកជាអ្នកជំនាញ ខាងមហាសាគរ លោក «Robert Ballard» តែងសុបិន្តថា ថ្ងៃណាមួយលោក ...
  • អ្នកវិភាគ​ប្រៀប​ស្មារតី CNRP ទៅ​នឹង​បក្សី​«ហង្សទេព»​ដែល​មិន​ចេះ​ស្លាប់

    ការខ្វែងគំនិតគ្នា ក្នុងរយៈពេល​ប៉ុន្មានថ្ងៃ​ចុងក្រោយ រវាងមន្ត្រីគ្រាក់ៗនៅក្នុងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នឹងមិនធ្វើឲ្យគណបក្សនេះ រងការប្រេះឆានោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាគ្រាន់តែជាវិញ្ញាសារ ដ៏សំខាន់មួយ ដែលគណបក្សប្រឆាំង​ដ៏ធំមួយនេះ ត្រូវឆ្លងកាត់ និងជំនះឲ្យបាន។ នេះ បើតាមការលើកឡើង របស់អ្នកវិភាគច្រើននាក់ អំពីបញ្ហានយោបាយ និងសង្គមកម្ពុជា។ នៅក្នុងការវិភាគខ្លីមួយ បង្ហោះនៅលើបណ្ដាញសង្គម លោកបណ្ឌិត ឡៅ ម៉ុងហៃ បានចាត់ទុកថា គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ជានិមិត្តរូប នៃស្មារតីផ្លាស់ប្ដូរ ដែលប្រៀបបាន នឹងបក្សីហង្សទេព (Phoenix /Phénix) នៅក្នុងព្រេងកថាក្រិច ដែលបានដុត រំលាយខ្លួនហើយ នៅតែកើតខ្លួនឡើងវិញ ហើយមានកម្លាំងខ្លាំង និងស្រស់ស្អាត ...
  • ពលរដ្ឋបញ្ចេញមតិ ចាំបាច់​ត្រូវ​លាបពណ៌​បន្ថែម?

    តែងមានពាក្យនិយាយតៗ គ្នាថា បើសិនជាពលរដ្ឋនិយាយអ្វី ប៉ះពាល់ដល់ភាពអវិជ្ជមាននៅក្នុងសង្គម ម្ចាស់សំដីច្បាស់ជាត្រូវគេចាត់ទុកថា ជាក្រុមបក្សប្រឆាំង។ តែពាក្យនិយាយតៗគ្នាខាងលើ អាចនឹងក្លាយជា «សុភាសិតសង្គម» ដ៏មានប្រសិទ្ធិភាព ដោយហេតុថា រាល់ពាក្យសំដីរបស់ពលរដ្ឋ ចេះតែត្រូវ​ក្រុមអ្នកនយោបាយ យកទៅលាបពណ៌ ផាត់ប្រេងម្សៅបន្ថែម ដែលចង់មិនចង់ បានទាញពលរដ្ឋរូបនោះ ឲ្យធ្លាក់ចូលទៅក្នុងនិន្នាការ របស់ក្រុមខ្លួន។ ដូចក្នុងពេលថ្មីៗនេះ ការថ្លែងតាមវីដេអូខ្លីមួយ ពីសំណាក់តារាកំប្លែងល្បី អ្នកស្រី ស្រេង សុកាន់ដា ហៅខ្ញុង ដែលនិយាយអំពី តម្លៃឡើងថ្លៃ នៃចំណីអាហារ និងសណ្ឋាគារ នៅក្រុងព្រះសីហនុ និងបញ្ហាជនជាតិចិន ទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំង ពីមហាជនទូទៅ។ ក្រៅពីការគាំទ្រ ...
  • អ្នក​វិភាគ​និយាយ​ពី​ស្ដេច ដែល​គ្មាន​អំណាច​ផ្ទុយ​ពី​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ

    បើទោះរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា បានចែងថា ព្រះមហាក្សត្រសោយរាជ្យសម្បត្តិ ដោយគ្មានអំណាចក៏ដោយ តែព្រះអង្គនៅមានព្រះរាជសិទ្ធិមួយចំនួន ដែលច្បាប់ដ៏កំពូលនេះ បានប្រគល់ថ្វាយទ្រង់។ ប៉ុន្តែព្រះរាជសិទ្ធិនេះ មិនមានការអនុវត្តទេ រាប់ពីរជ្ជកាលស្ដេ​ចមុន រហូតមកដល់រជ្ជកាលស្ដេចបច្ចុប្បន្ន។ នេះ បើតាមលោក ឡៅ ម៉ុងហៃ អ្នកវិភាគឯករាជ្យ ពីបញ្ហានយោបាយនៅកម្ពុជា។ «វាមិនល្អទេ បើមហាក្សត្រ និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីទាស់គ្នា» នេះ ជាព្រះរាជឱង្ការរបស់អតីតព្រះមហាក្សត្រ ដែលត្រូវបានលោក ឡៅ ម៉ុងហៃ ស្រង់យកមកបញ្ជាក់ បន្ទាប់ពីអ្នកជំនាញខាងបញ្ហាសង្គម និងនយោបាយកម្ពុជារូបនេះ បានស្នើនៅពេលនោះ «សុំផ្ទាល់ទៅព្រះករុណាចាស់ (ព្រះបាទ នរោត្ដម សីហនុ) ឲ្យប្រើប្រាស់អំណាច របស់លោក​​ដែលចែង​ក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ»។ ...