Posts tagged as "Michael Posner"

អ្នកវិភាគ៖ បដិសេធ​សំណើរ​អាមេរិក ឬ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ស្ថិត​នៅ​ឯកោ?

អ្នកវិភាគ៖ បដិសេធ​សំណើរ​អាមេរិក ឬ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ស្ថិត​នៅ​ឯកោ?

ក្នុងពេលចុងក្រោយគេបំផុតនេះ ឧបការីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក ម៉ៃឃើល ផស្ន័រ (Michael Posner) បានលើក​ជាពិសេស ករណី លោក សម រង្ស៊ី និងលោកម៉ម សូណង់ដូ ដោយចង់ជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ធ្វើការដោះស្រាយ​លើ​បញ្ហានេះ ដើម្បីធានាបាននូវសិទ្ធិស្មើភាព ក្នុងការធ្វើនយោបាយ និងការបញ្ចេញមតិ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតតំណាងរាស្ត្រ ក្នុងខែកក្កដាខាងមុខ។


សម្រាប់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក សម រង្ស៊ី និងលោកម៉ម សូណង់ដូ ជាអ្នកទោសឧក្រិដ្ឋ។ រូបភាពកាត់ត។

ប៉ុន្តែជាអវិជ្ជមាន សំណើរនេះ មិនត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ទទួលយកមកពិចារណាទេ និងបានបដិសេធចោលភ្លាមៗ។ ការជជែកពិភាក្សាទាំងឡាយ ត្រូវជាប់គាំង ដោះស្រាយមិនរួចនោះ ដោយសារតែគោលការណ៍មួយចំនួន ដែលកម្ពុជា​បាន​ប្រកាន់យក៖ «កម្ពុជា មានអធិបតេយ្យរបសខ្លួន» ឬក៏«និតិរដ្ឋ មិនត្រូវជ្រៀតជ្រែក ចូលកិច្ចការតុលាការ» នោះជាដើម។ ជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានេះ ត្រូវបានក្រុមអ្នកវិភាគ និងមន្ត្រីបក្សប្រឆាំង បង្ហាញពីការព្រួយបារម្ភ ចំពោះទំនាក់ទំនង​ការទូតរវាងប្រទេសទាំងពីរ ហើយកម្ពុជាអាចឈានទៅមានជម្លោះ ជាមួយសហគមន៍អន្តរជាតិនោះផងទៀត។

សេចក្ដីព្រួយបារម្ភនេះ ត្រូវបានអះអាងជាពិសេស ដោយអ្នកតំណាងរាស្រ្តគណបក្សប្រឆាំង លោក សុន ឆ័យ ដោយបាន​លើកឡើងថា រាល់ការបដិសេធរបស់កម្ពុជា ចំពោះសំណើរសហរដ្ឋអាមេរិកនោះ អាចប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងការទូត ព្រោះអាមេរិក ជាប្រទេសមួយ ដែលសហការជាមួយប្រទេសផ្សេងទៀត ក្នុងពិភពលោក ដែលគោរពសិទ្ធិមនុស្ស។

សម្រាប់លោក កែម ឡី វាជារឿងដែល «គួរពិចារណា»បាន។ អ្នកវិភាគរូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា  បើសិនជាកម្ពុជា​មិនចង់​ស្ថិតក្នុងភាពឯកកោ ឬដើរទៅរកទស្សវត្យឆ្នាំប៉ែតសិបវិញនោះ នឹងមិនពិបាកធ្វើការពិចារណាទេ។ «ខាងសហគមអ៊ឺរ៉ុប​យល់ថា បញ្ហានេះមិនមែនជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ (...) ទើបគេតែងតែលើកយកបញ្ហានេះ មកធ្វើការពិភាគ្សា និងដោះស្រាយ។ តែបើជារឿងឧក្រិដ្ឋកម្ម រឿងព្រហ្មទណ្ឌវិញ ខាងសហគមន៍អ៊ឺរ៉ុប មិនត្រឹមតែមិនហ៊ានលូកដៃរចូលទេ អាចទាមទាឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល បន្ថែមការកាត់ទោសទៅទៀតផង។»

សម្រាប់ដំណើរឈានទៅមុខ នៃប្រទេស «រាជរដ្ឋាភិបាលគួតែប្តូរជំហរ។ ជំហរនេះ មិនមែនជំហរសម្រាប់តែរដ្ឋាភិបាលទេ (តែ)ជាជំហរសម្រាប់ប្រទេសជាតិទាំងមូល ជំហរសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចខ្មែរ ជំហរសម្រាប់ប្រជាជនក្រីក្រ។ កាលណាផ្លាស់ប្តូរ​ជំហរ វាផ្លាស់ប្តូរនូវបរិយាកាសនយោបាយ វាអាចឈានទៅរកការផ្លាស់ប្តូរសេដ្ឋកិច្ច។» នេះជាការយល់ឃើញ របស់លោក កែម ឡី។

ផ្ទុយទៅវិញ អ្នកវិភាគម្នាក់ទៀត មកពីសកលវិទ្យាល័យខេមរៈ លោក សុខ ទូច បានចាត់ទុកសំណើរបស់សហរដ្ឋ​អាមេរិក​នេះ ថាមិនអាចឲ្យរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ទទួលយកបានទេ ព្រោះកម្ពុជាមាន«អធិបតេយ្យ»របស់ខ្លួន។ លោកបញ្ជាក់ថា បើ​រាល់ករណី កម្ពុជាត្រូវបានដោះស្រាយ ដោយអន្តរជាតិនោះ វានឹងនាំឲ្យប្រជាជនកម្ពុជា អស់ជំនឿលើអ្នកនយោបាយខ្មែរ។ ប៉ុន្តែលោកមានសង្ឃឹមថា នៅថ្ងៃខាងមុខ នឹងមានការសម្របសម្រួល នយោបាយណាមួយរវាងកម្ពុជា ជាមួយអាមេរិក និង​សហគមអឺរ៉ុប។ «ការស្នើរបស់អាមេរិកនេះ ដោយសារការបោះឆ្នោត ជិតឈានចូលមកដល់ ហើយអាមេរិកចង់​អោយ​កម្ពុជា  (...) គ្រប់និន្នាការនយោបាយទាំងអស់ និងមានសមធម៌ ក្នុងការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា»។

ឯនាយកប្រតិប័ត្តិអង្គការ ខុមហ្រ្វែល លោក គល់ បញ្ញា  ក៏បានយល់ស្របដែរថា រដ្ឋាភិបាលគួយកចិត្តទុកដាក់ ដើម្បីឲ្យ​មានអ្នកនយោបាយសំខាន់ៗ បានចូលរួមប្រកួតប្រជែងពេញលេញ។«នៅប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យ គេយកចិត្តទុកដាក់ ចំពោះអ្នកចូលរូមក្នុងការបោះឆ្នោត ដោយពេញលេញ និងដោយសេរីនេះ»។  លោកអះអាងថា សហគមន៍អន្តរជាតិ កំពុង​តាមឃ្លាំមើល ពីស្ថានការណ៍នៃអ្នកនយោបាយ ដែលត្រូវបានតុលាការកាត់ទោស ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារ ដែលករណីខ្លះ​ពាក់ព័ន្ធនឹង«នយោបាយ»។

និយាយទាក់ទងដល់ប្រព័ន្ធតុលាការ សកម្មជនលេចធ្លោពូកែខាងវោហាស័ព្ទ និងជាប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោក អ៊ូ វីរៈ  បន្ថែមថា សហគមន៍អន្តរជាតិ «ពិត»ជាបានដឹង ពីប្រព័ន្ធតុលាការកម្ពុជា។ បើកម្ពុជានៅតែឈរលើជំហរនេះ អាចធ្វើឲ្យប្រទេសនេះ ជៀសមិនផុតពីការដាក់ទណ្ឌកម្ម ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ពីសហគមន៍អន្តរជាតិនោះទេ ហើយត្រូវស្ថិតនៅ ក្នុងភាពឯកកោមួយ គួរអោយបារម្ភ។

ក្នុងដំណើរបំពេញទស្សនៈកិច្ចនៅកម្ពុជា ក្នុងពេលកន្លងមក ថ្នាក់ដឹកនាំសំខាន់ៗនៃប្រទេសធំៗ ដូចជា ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក លោកបារ៉ាក់ អូបាម៉ា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក លោកស្រី ហ៊ីលឡារី គ្លីនតុន និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីបារាំង លោក ហ្សង់ម៉ាក អៃរូល៍ (Jean-Marc Ayrault) សុទ្ធតែធ្លាប់បានលើកឡើងដូចគ្នា ពីរាល់ករណីទាំងនេះ ទៅកាន់លោក​ហ៊ុន សែន នាយក​រដ្ឋមន្ត្រីខ្មែរ។ តែជាចម្លើយតបមកវិញ មេដឹកនាំកម្ពុជាចាត់ទុកថា ជារឿងរបស់តុលាការ ដែលកម្ពុជាកំពុងតែពង្រឹង មូលដ្ឋានគ្រឹះ នៃនិតិរដ្ឋរបស់ខ្លួន។

សូមរំលឹកថា ក្នុងការវាយប្រហារចំៗកន្លងមក ទៅលើលោក ស៊ូប៊ែឌី តំណាងពិសេសផ្នែកសិទ្ធិមនុស្ស របស់អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន ធ្លាប់បានថ្លែងជាសាធារណៈថា«គ្មានបុគ្គលណាម្នាក់ ឬប្រទេសណាមួយ មកធ្វើជាចៅហ្វាយរបស់កម្ពុជានោះទេ ដរាបណារូបលោក នៅឈរជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ហើយអ្វីដែលកម្ពុជាកំពុងតែធ្វើនេះ ដោយផ្អែកទៅតាមច្បាប់»។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ក្រុមអ្នកវិភាគបាននិយាយដូចគ្នាថា ចំពោះបញ្ហាលោកម៉ម សូណង់ដូ និងលោក សមរង្សី វាជារឿងនយោបាយ ដូច្នេះវាអាចមានការប្រែប្រួលភ្លាមៗ នៅថ្ងៃខាងមុខ។ សហគមន៍អន្តរជាតិ អាចនឹងរិះគន់ មកលើ​រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ហ៊ុន សែន ប្រសិនបើការបោះឆ្នោតតំណាងរាស្រ្ត ដែលនឹងត្រូវធ្វើឡើងនាខែកក្កដា ឆ្នាំ​២០១៣ ខាងមុខ មិនមានការចូលរួម ពីមេដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំង ដ៏សំខានជាងគេរបស់ប្រទេសនោះ៕

---------------------------------------------------------
ដោយៈ អ៊ុម វ៉ារី - ភ្នំពេញថ្ងៃទី២១ កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៣
រក្សាសិទ្ធគ្រប់យ៉ាងដោយ៖ មនោរម្យព័ងអាំងហ្វូ

អាមេរិក​បន្ត​ដាក់​សម្ពាធ​កម្ពុជា ​អោយ​ដោះ​លែង​អ្នក​ទោស​នយោបាយ

អាមេរិក​បន្ត​ដាក់​សម្ពាធ​កម្ពុជា ​អោយ​ដោះ​លែង​អ្នក​ទោស​នយោបាយ

សហរដ្ឋអាមេរិក បាននិយាយអោយដឹង កាលពីថ្ងៃអង្គារទី១៩ខែកុម្ភះ ថាខ្លួនចង់បានការចូលរួម ក្នុងការបោះឆ្នោត​នា​ពេល​ខាងមុខ ពីមេដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំង ដែលសព្វថ្ងៃកំពុងរស់នៅនិរទ្ទេសខ្លួន នៅឯប្រទេសបារាំង។ ប្រទេស​មហា​អំណាច​មួយនេះ ក៏បានថ្លែងដូចគ្នា ទាក់ទងនឹងប្រធានវិទ្យុសំបុកឃ្មុំ លោកម៉ម សូណង់ដូ ដែលកំពុងជាប់ឃុំនៅពន្ធនាគារព្រៃសរ។


លោកម៉ៃឃើល ផស្ន័រ ក្នុងពេលទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជា។ MONOROOM.info photo/ O. Vary។

សេចក្ដីអត្ថាធិប្បាយនេះ បានលើកឡើង ដោយឧបការីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមរិក លោក ម៉ៃឃើល ផស្ន័រ (Michael Posner) នៅក្នុងជំនួបរយះពេលមួយម៉ោង ជាមួយនឹងឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកម្ពុជា លោកហោ ណាំហុង។ លោកអ៊ុច បូរិទ្ធ រដ្ឋលេខាធិការការបរទេសកម្ពុជា បានថ្លែងប្រាប់ទៅអ្នកសារពត៌មាន នៅក្រោយជំនួបថា លោក​ឧបការី​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ទទួលបន្ទុកខាងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សិទ្ធិមនុស្ស និងការងាររបស់ប្រទេសអាមេរិក បាន​ប្រកាសប្រាប់​ទៅប្រមុខការទូតកម្ពុជា ពីបំណងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលចង់ឃើញការចូលរួម ក្នុងការបោះឆ្នោត​ខែ​កក្កដាខាងមុខ របស់មេដឹកនាំសំខាន់ នៃគណបក្សប្រឆាំង លោកសម រង្សី និងម្ចាស់វិទ្យុសម្បុកឃ្មុំ លោកម៉ម សូណង់ដូ។

«សហរដ្ឋអាមេរិក គិតថា ដើម្បីដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យ មានភាពល្អប្រសើរ និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា វាគួរតែ​មានវត្តមានរបស់លោកសម រង្សី និងការចូលរួមរបស់លោក ម៉ម សូណង់ដូ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតលើកក្រោយនេះ» លោក​អ៊ុច បូរិទ្ធ បានស្រង់សម្ដីមកនិយាយ និងបន្តវាយតម្លៃ ពីការមើលឃើញ របស់រដ្ឋាភិបាល និងសមាជិកសភាអាមេរិក ទៅលើការដាក់ទោស​ទៅ​លើ លោកសម រង្សី និង​លោកម៉ម សូណង់ដូ ថា«មានចរិកនយោបាយ»។

ក្នុងចម្លើយឆ្លើយតបទៅវិញ លោកហោ ណាំហុងបានបញ្ជាក់ ទៅដៃគូរសន្ទនារបស់លោកវិញថា ការដាក់ទោស​ទៅលើ​លោកសម រង្សី និងលោកម៉ម សូណង់ដូ ដោយតុលាការ ជា«ផ្លែផ្កា»នៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស។ អ្នកទាំងពីរត្រូវបានតុលាការរកឃើញថា មានកំហុសក្នុងបទប្រព្រឹត្តិព្រហ្មទណ្ឌ។

ប្រមុខការទូតខ្មែរ បានពន្យល់ថា លោកសម រង្សីជាប់ទោសក្នុងពន្ធនាគារ ១១ឆ្នាំ ពីបទដកបង្គោលព្រំដែនខ្មែរ-វៀតណាម និងថាបានផ្សព្វផ្សាយ នូវឯកសារព្រំដែនមិនពិត ដែលបានចោទប្រកាន់ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ថា«កាត់ដី»អោយ​ទៅប្រទេស​វៀតណាម។ រី​ឯលោកម៉ម សូណង់ដូ ជាប់ទោស២០ឆ្នាំ ពីបទបង្កើតចលនាអប្បគមន៍ ចង់ផ្ដាច់ទឹកដី ដោយ​មានសាក្សី និង​ភស្ដុតាងគ្រប់គ្រាន់ សម្រាប់ធ្វើការចោទប្រកាន់ នៅក្នុងអង្គសវនាការ។

«សហគមន៍អន្តរជាតិ បានទទូចអោយកម្ពុជា កុំជ្រៀតជ្រៀកក្នុងកិច្ចការរបស់តុលាការ។ តែឥឡូវនេះ សហរដ្ឋអាមេរិក សុំអោយយើងលើកលែងទោស អោយសម រង្សី និងម៉ម សូណង់ដូ។ ដូច្នេះបានន័យថា សហរដ្ឋអាមេរិក កំពុងបង្ខំអោយ​កម្ពុជា អោយរំលោភលើច្បាប់ និងជ្រៀតជ្រែកលើឯករាជ្យភាពរបស់តុលាការ។» លោកហោ ណាំហុង វាយបកទៅកាន់​សហរដ្ឋអាមេរិកវិញ យ៉ាងដូច្នេះ។

«ការកាត់ទោសត្រូវបានធ្វើ នៅក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចពេញបរិបូរណ៍ របស់តុលាការ មិនមែនជាសមត្ថកិច្ច​របស់រដ្ឋាភិបាល​នោះទេ។ កម្ពុជាកំពុងបន្ត ពង្រឹងនិតិរដ្ឋ។ កម្ពុជាមិនអាចធ្វើការ លើកលែងទោសពួកគេនោះបានទេ ព្រោះគ្មាននរណា ម្នាក់អាចនៅពីលើច្បាប់ឡើយ។» លោកបានបន្ថែម «អ្នកទាំងនោះ សុទ្ធសឹងជាអ្នកទោស។ បើយើងដោះលែងពួកគេ កម្ពុជានឹងក្លាយជា អាណាធិបតេយ្យ។»

សូមរំលឹកឡើងវិញ ថាករណីរបស់អ្នកទោសនយោបាយ ជាពិសេសករណីរបស់លោកម៉ម សូណង់ដូ ត្រូវបានលើកយក​មកនិយាយ ជារឿយៗ ដោយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកបារ៉ាក់ អូបាម៉ា (Barack Obama) និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីបារាំង លោក ហ្សង់ម៉ាក អារូល៍ (Jean-Marc Ayrault) នៅក្នុងជំនួបផ្ទាល់មាត់ពីរផ្សេងគ្នាថ្មីៗកន្លងមក ជាមួយលោក ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា​។ តែជាជានិច្ចជាកាល មេដឹកនាំនៃប្រទេសធំៗទាំងនោះ តែងទទួលបានចម្លើយយ៉ាងជូចត់ទៅវិញ ពីមេដឹកនាំខ្មែរ​លោកហ៊ុន សែន បែបនេះ៖ «នៅកម្ពុជា គ្មានអ្នកទោសនយោបាយទេ មានតែអ្នកនយោបាយ ដែល​មាន​ទោសប៉ុណ្ណោះ»៕

------------------------------------------------
ដោយ ៖ កេសរកូល - ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី១៩ ខែកុម្ភះ ឆ្នាំ២០១៣
រក្សាសិទ្ធគ្រប់យ៉ាងដោយ៖ មនោរម្យព័ងអាំងហ្វូ

បទពិពណ៌នា៖ អាមេរិក​ថា កម្ពុជាត្រូវ​ពង្រឹង​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់ និង​សិទ្ធិ​លំនៅដ្ឋាន

បទពិពណ៌នា៖ អាមេរិក​ថា កម្ពុជាត្រូវ​ពង្រឹង​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់ និង​សិទ្ធិ​លំនៅដ្ឋាន

ក្នុងពេលស្នាក់នៅប្រទេសកម្ពុជា ឧបការីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស សហរដ្ឋអាមេរិក ទទួលបន្ទុកលទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ សិទ្ធិមនុស្ស និងការងារ លោក ម៉ៃឃើល ផន័រ (Michael Posner)  បានផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ជាសំខាន់ ទៅលើបញ្ហាសិទ្ធិដីធ្លី និង​ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។


ប្រជាពលរដ្ឋសហគមន៍បឹងកក់ ប្រមាណជា១០០នាក់ នៅពីមុខស្ថានទូតអាមេរិក នារសៀលថ្ងៃទី១៩ខែកុម្ភះ។
MONOROOM.info photo/ O. Vary។

ដំណើរមកកាន់កម្ពុជាលើកនេះ លោក ម៉ៃឃើល ផន័រ ត្រូវបានទទួលស្វាគមន៍ នៅពីមុខស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា ពី​សំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋសហគមន៍បឹងកក់ ប្រមាណជា១០០នាក់ ដែលបានជួបប្រជុំគ្នា  នារសៀលថ្ងៃទី១៩ខែកុម្ភះ។ ក្រុម​ប្រជាពលរដ្ឋទាំងនោះ មានបំណងស្វែងរកអន្តរាគមន៍ ពីឧបការីរដ្ឋមន្ត្រី ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិករូបនេះ ដើម្បី​សុំឲ្យមានការដោះលែង សកម្មជនដីធ្លី អ្នកស្រី យ៉ោម បុប្ផា ដែលកំពុងជាប់ នៅក្នុងពន្ធនាគារនៅឡើយ។

តំណាងអ្នកភូមិបឹងកក់ អ្នកស្រី ទេព វណ្ណី បានថ្លែងថា ពួកគាត់បានដាក់ញត្តិ ទៅកាន់ស្ថានទូតអាមេរិក សុំមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​នៃប្រទេសមហាអំណាច ជួយ«អន្តរាគមន៍» ទៅរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឲ្យដោះលែង អ្នកស្រី យ៉ោម បុប្ផា ពី​ពន្ធនាគារ។ អ្នកមក​ជួបជុំគ្នានៅមុខស្ថានទូត បានរួមគ្នាបញ្ជាក់ថា អ្នកស្រីយ៉ោម បុប្ផា មិនបានធ្វើខុស ដូចការចាទប្រកាន់របស់តុលាការទេ។ ក្នុងក្ដីសង្ឃឹមដ៏មុតមាំក្នុងការតវ៉ានេះ តំណាងសហគមន៍អ្នកស្រី ទេព វណ្ណី អះអាងថា ក្រុមអ្នកស្រីមិនប្រឆាំង នឹងគម្រោង​អភិវឌ្ឍន៍របស់រដ្ឋាភិបាលទេ តែគ្រាន់តែធ្វើទៅតាមសិទ្ធិ ដែលមានស្របតាមច្បាប់។ តែផ្ទុយមកវិញ ក្រុមអ្នកស្រី បែជារង​នូវភាពអយុត្តិធម៌ ការប្រើអំពើហិង្សា ការចាប់ចង ការឃុំខ្លួនដោយខុសច្បាប់ និងនីតិវិធីច្បាប់​របស់តុលាការ​ដែល​មិន​ឯករាជ្យ និងមិនយុត្តិធម៌។

នៅក្នុងសន្និសិត ធ្វើទៅកាន់អ្នកសារពត៌មាន លោក ម៉ៃឃើល ផន័រ បញ្ជាក់ថា បញ្ហាជំលោះដីធ្លី និងបញ្ហាក្ដីក្ដាំ​ទាំងឡាយ​នៅតុលាការ «វាគួរតែត្រូវទទួលបាន នូវការដោះស្រាយ ដោយ តម្លាភាព យុត្តិធម៌ និងត្រឹមត្រូវ»។ លោកឧបការីរដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេសអាមេរិក បានស្វាគមន៍ចំពោះការផ្អាក នូវសម្បទានដីសេដ្ឋកិច្ច និងចំពោះការចាក់គ្រឹះ នៃប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងដីធ្លី​ដោយនិតិរដ្ឋ គោលនយោបាយដីធ្លី ដែលត្រូវការ អោយមានតម្លាភាពច្រើនជាងនេះ។ ជាមួយគ្នានោះ លោកបានសម្ដែង ការខ្វល់ខ្វាយ ដោយលោកដឹងថា មានសកម្មជនសិទ្ធិដីធ្លីមួយចំនួន ត្រូវបានចាប់ដាក់ពន្ធនាគារ។ «រដ្ឋាភិបាលគួរផ្តួចផ្តើម អោយមានការ​ពិភាក្សាដេញដោល ជាសាធារណៈដោយស្មោះត្រង់ ដែលស្វែងរកមើលគោលនយោបាយឆ្លើយតប សម​ស្របទៅនឹង​បញ្ហាកាន់កាប់ដីធ្លី ហើយរកមើលវិធីប្រកបដោយតម្លាភាព ប្រសិទ្ធភាព និងសមធម៌ច្រើន ក្នុងការដោះស្រាយ​ជំលោះ»។

សូមរំលឹកឡើងវិញថា អ្នកស្រី យ៉ោម បុប្ផា ត្រូវបានសាលាដំបូង កាត់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារ៣ឆ្នាំ ពីបទប្រើហឹង្សា​ដោយ​ចេតនា។ មកដល់ពេលនេះសកម្មជនរូបនោះ ត្រូវបានឃុំខ្លួន ក្នុងពន្ធនាគារ អស់រយះពេលជាងប្រាំខែហើយ។ ចំណែក​សហគមន៍ជាតិ និងអន្តរជាតិវិញ បានចាត់ទុកបញ្ហានេះ ថាជាការ«បំបាក់ស្មារតីសកម្មជនដីធ្លី និងបំបិទសេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ» ដោយប្រើប្រព័ន្ធតុលាការ។

ប្រព័ន្ធតុលាការកម្ពុជា ដែលតែងតែរងការរិះគន់ ជាញឹកញយ ថាមិនអាចទុកចិត្តបាន សម្រាប់ការពារជនរងគ្រោះ ទន់​ខ្សោយ។ លោកម៉ៃឃើល ផន័រ បានលើកមកពន្យល់ទៀតថា «សេចក្តីត្រូវការក្នុងពេលនេះ តម្រូវអោយមានតុលាការ​មិនលំអៀង និងមានដំណើរក្តីដ៏ត្រឹមត្រូវមួយ។ ក្នុងឆ្នាំកន្លងទៅនេះ ខ្ញុំមានការរំខានចិត្ត ដោយសារមានសេចក្តីរាយការណ៍ អំពីសវនាការ ដែលគ្រាន់តែធ្វើជាការបង្គ្រប់កិច្ច និងការប្រតិបត្តិរបស់តុលាការ ដែលធ្វើអោយនៅមានមន្ទិលនៅឡើយ។ ការណ៍នេះ លេចឡើងញឹកញាប់បំផុត ក្នុងករណីដែលធ្វើអោយគេមានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំង ដូចជាករណីរបស់លោក សុខ សំអឿន និងប៊ន សំណាង ដែលត្រូវបានចោទ ពីបទធ្វើឃាតលើលោក ជា វិជ្ជា ដែលជាសកម្មជនការងារនោះជាដើម។ ចុងចោទគ្រប់រូប មានសិទ្ធិទទួលបានការកាត់ក្តី ដោយយុត្តិធម៌ ហើយខ្ញុំសុំអោយរដ្ឋាភិបាល ធ្វើអោយបានប្រសើរ​ជាងនេះ។»

បើមិនមែនជា​ករណីប្រើ​ហិង្សាទេ «ករណីអ្នកស្រីយ៉ោម បុប្ផា» ក៏មិនខុសពីករណីលោក ម៉ម សូណង់ដូ ឬ លោក សម រង្សី នោះដែរ។ នេះជាការវិភាគមួយទៀត របស់លោក កែម ឡី បកស្រាយទៅនឹង​បទ​ពិពណ៌នារបស់ មនោរម្យព័ងអាំងហ្វូ។ លោកបាននិយាយ ផ្ដល់អនុសាសន៍ទៅរដ្ឋាភិបាល ថាគួរពិចារណា ក្នុងការធ្វើ«សម្បទានជាកញ្ចប់»មួយ សម្រាប់មនុស្ស​ទាំងអស់នេះ។ លោកបានបន្ថែមគំនិតវិជ្ជមានមួយទៀតថា មិនគួរបៀមបញ្ហា​ទាំងអស់នេះទុក ដោយនាំទៅដល់ការរំខាន និងភាពស្មុគ្រស្មាញ ដល់ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេស និងត្រូវធ្វើរឿងអ្វីផ្សេងទៀត ដែលថ្មីៗ ជៀសជាងដោះស្រាយ​តែបញ្ហា «ចាស់ដដែលៗ» ទាំងដោយមតិជាតិ និងអន្តរជាតិ មិនទទួលស្គាល់ និង​យល់ព្រមបែបនេះ។

មនោរម្យព័ងអាំងហ្វូ ព្យាយាមសុំការបកស្រាយ ពីមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងខាងតុលាការ នៅថ្ងៃទី២០ខែកុម្ភះនេះ តែនៅមិនទាន់ រកការបកស្រាយបាននៅឡើយ៕

---------------------------------------------------------
ដោយៈ អ៊ុម វ៉ារី - ភ្នំពេញថ្ងៃទី២០ កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៣
រក្សាសិទ្ធគ្រប់យ៉ាងដោយ៖ មនោរម្យព័ងអាំងហ្វូ

មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​ខាង​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាមេរិក អង្កេត​សិទ្ធិ​លំនៅដ្ឋាន​នៅ​កម្ពុជា

មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​ខាង​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាមេរិក អង្កេត​សិទ្ធិ​លំនៅដ្ឋាន​នៅ​កម្ពុជា

លោក ម៉ៃឃើល ផន័រ (Michael Posner) ឧបការីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស សហរដ្ឋអាមេរិក ទទួលបន្ទុកលទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ សិទ្ធិមនុស្ស និងការងារ បានមកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសកម្ពុជា ជាលើកទីបីហើយ នាថ្ងៃទី១៩ ខែកុម្ភៈនេះ។


លោក ម៉ៃឃើល ផន័រ ឧបការីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស សហរដ្ឋអាមេរិក។ MONOROOM.info photo/ O. Vary។

ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រូបនេះ បានធ្វើឡើងចំពេលដែលអង្គការសិទ្ធិមនុស្សក្នុងស្រុកមួយ បានបញ្ចេញ​នូវរបាយការណ៍សិទ្ធិមនុស្សឆ្នាំ២០១២ ដែលបង្ហាញពីស្ថានភាពតឹងតែង នៃសិទ្ធិលំនៅដ្ឋាន និងសិទ្ធិដីធ្លីកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ និងរបាយការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកុម្ភៈ ដែលចាត់ទុកថាជាឆ្នាំដែលមានអំពើហិង្សាខ្លាំងបំផុត ។

បន្ទាប់ពីមានសវនាការសម្តែងការគួរសម និងពិភាក្សាការងារជាមួយលោក ហោ ណាំហុង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេស និង​សហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ នារសៀលម៉ោង៤ ថ្ងៃទី១៩ ខែកុម្ភៈនេះ លោក ម៉ៃឃើល ផន័រ ឧបការីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស សហរដ្ឋអាមេរិក បានធ្វើសន្និសិទកាសែតនៅស្ថានទូតអាមេរិក។

នៅក្នុងសន្និសិទកាសែតនេះ លោក ម៉ៃឃើល ផន័រ បានចាប់អារម្មណ៍ ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងសិទ្ធិមនុស្ស។ ក្នុងនោះលោកសុំ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល ទទួលយកអនុសាសន៍ពីគណបក្ស នយោបាយ និងអង្គការសង្គមស៊ីវិល សម្រាប់គ្រប់គ្រងការបោះឆ្នោត និង​មានការពិភាក្សាដេញដោលគ្នាមួយ ដែលធ្វើឡើងតាមវិទ្យុ ទូរទស្សន៍ និងអ៊ីនធើណែត ដោយពេញលេញ យុត្តិធម៌ សន្តិភាព និងគ្មានការគំរាមកំហែង។

លោកបានសំណូមពរឲ្យមានការដោះលែង លោក ម៉ម សូណង់ដូ ឥស្សរជននាំមុខគេ ផ្នែកសារព័ត៌មាន និងសកម្មជន​សិទ្ធិដីធ្លី ដែលកំពុងជាប់ពន្ធនាគារ និងបញ្ឈប់ការដាក់សម្ពាធ ដែលមិនត្រឹមត្រូវ ទៅលើអង្កការសង្គមស៊ីវិល ឬសកម្មជន​សិទ្ធិដីធ្លី ដែលជម្រុញទាមទារ ឲ្យមានការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស សិទ្ធិលំនៅដ្ឋាន និងសិទ្ធិដីធ្លី ប្តូរមកជាការលើកទឹកចិត្ត ការ​ផ្តល់សេរីភាពក្នុងការតស៊ូមតិ និងគ្មានកំហិតឧបសគ្គផ្លូវច្បាប់ ឬការរំខាន។ នៅពេលនេះដែរ លោកបានជំរុញ​ឲ្យមានការ​កែទម្រង់ ប្រព័ន្ធតុលាការមិនលំអៀង ដែលដំណើរការក្តីដោយត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ រួមទាំងការប្រើប្រាស់ នូវកំលាំង​សមត្ថកិច្ចហួសហេតុ ទៅលើប្រជាពលរដ្ឋ ដែលព្យាយាមការពារនូវសិទ្ធិលំនៅដ្ឋានរបស់ពួកគេ។

ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ ប្រជាពលរដ្ឋសហគមន៍បឹងកក់ ដែលមានជម្លោះដីធ្លីជិត១០០នាក់ បានស្វែងរកអន្តរាគមន៍ ពី​ឧបការីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក នៅរសៀលថ្ងៃអង្គារនេះដែរ ដោយសុំជួយឲ្យមានការដោះលែង សកម្មជនដីធ្លីម្នាក់ អ្នកស្រី យ៉ោម បុប្ផា ដែលកំពុងជាប់ពន្ធនាគារ។

តំណាងអ្នកភូមិបឹងកក់ អ្នកស្រី ទេព វន្នី បានឲ្យដឹងថា ពួកគាត់បានដាក់ញត្តិទៅកាន់ស្ថានទូតអាមេរិក សុំមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ នៃប្រទេសមហាអំណាចរូបនោះ ជួយអន្តរាគមន៍ទៅរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឲ្យពិចារណាដោះលែង អ្នកស្រី យ៉ោម បុប្ផា ពីពន្ធនាគារ។ ព្រោះអ្នកស្រីមិនបានធ្វើខុស ដូចការចាទប្រកាន់របស់តុលាការទេ។

សូមបញ្ជាក់ថា អ្នកស្រី យ៉ោម បុប្ផា ត្រូវបានសាលាដំបូងកាត់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារ៣ឆ្នាំ ពីបទប្រើហឹង្សាដោយចេតនា។ មកដល់ពេលនេះ សកម្មជនរូបនោះ ត្រូវបានឃុំខ្លួនក្នុងពន្ធនាគារជាងប្រាំខែហើយ។ ចំណែកសហគមន៍ជាតិ និងអន្តរជាតិ​វិញ បានចាត់ទុក សាលក្រមកាត់ទោសនោះថា ជាការ«បំបាក់ស្មារតីសកម្មជនដីធ្លី និងបំបិទសេរីភាពបញ្ចេញមតិ»។

គួរំលឹកថា ដំណើរមកដល់ប្រទេសកម្ពុជា របស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់សហរដ្ឋអាមេរិក នៅខណៈនេះ ស្របពេលដែលប្រទេសនេះ ត្រូវបានគេធ្វើរបាយកាណ៍ បញ្ចេញពីការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សយ៉ាងធ្ងន់ធ្ង និងគ្មានដំណោះស្រាយ ដូចជាករណី​បាញ់​សម្លាប់​ប្រធានអង្គការការពារបរិស្ថាន លោក ឈុត វុទ្ធី ការសម្លាប់អ្នកកាសែត លោក ហង្ស សេរីឧត្តម នៅខេត្តរតនគិរី ការបាញ់​កម្មករ៣នាក់ឲ្យរងរបួស នៅក្រុងបាវិត និងការកើនឡើង នៃការចាប់សកម្មជនដីធ្លីដាក់ពន្ធនាគារ និងការគំរាមកំហែង​មន្ត្រី​អង្គការសង្គមស៊ីវិល តាមរយៈប្រពន័្ធតុលាការនោះជាដើម៕

---------------------------------------------------------
ដោយៈ អ៊ុម វ៉ារី - ភ្នំពេញថ្ងៃទី១៩ កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៣
រក្សាសិទ្ធគ្រប់យ៉ាងដោយ៖ មនោរម្យព័ងអាំងហ្វូ